“Gabing Nagliyab ang Palasyo: Huwag Kang Magulat sa Kwentong Huwad ngunit Nakakakilig ng Pulitika!”

Sa loob ng mahabang kasaysayan ng politika sa bansa, wala pang gabing kasing alog, kasing ingay, at kasing misteryoso kagaya ng naganap kagabi—isang gabi na magpapaisip sa bawat Pilipino kung ano nga ba ang nangyayari sa likod ng mga pintuan ng kapangyarihan. At sa kwentong ito, na malinaw na kathang-isip lamang, naglakad ang mga tauhang sina Legarda, Leviste, Sotto, at Lacson bilang bahagi ng isang dramatikong dula na parang humango mula sa isang pelikulang political thriller.

Nagsimula ang lahat sa isang tila ordinaryong pulong sa pagitan ng ilang opisyal sa loob ng isang malawak na bulwagan sa Palasyo. Ang eksena ay punô ng pabulong na usapan, tikas ng mga guwardiya, at anino sa bawat sulok na tila may sariling buhay. Sa gitna ng lahat, dumating si Legarda, suot ang kanyang pirma-suot na eleganteng barong-dress. Hindi naman nagpahuli si Leviste, na may dalang makapal na folder na parang may lamang maaaring mag-iba ng takbo ng buong bansa—kahit sa kuwentong kathang-isip na ito lamang.

Ang tensyon ay nagsimulang lumapot nang may biglaang pagkalabog mula sa kanan ng bulwagan. Lumingon ang lahat, at sa isang iglap, tumahimik ang buong silid. Dahan-dahang bumukas ang pinto at lumitaw si Sotto, may hawak na maliit na kahon. Hindi alam ng karamihan kung ano ang laman, ngunit sa ating kwentong satire, ang laman ay isang antigong relo na matagal nang nawawala—isang simbolo umano ng “kapangyarihang lumilipas at bumabalik.”

Habang nagmamasid ang lahat, dumating naman si Lacson, tahimik, seryoso, at halatang may nais ipahayag. Ngunit bago pa siya makapagsalita, may nagpatay ng ilaw. Sa loob ng sampung segundo ng kadiliman, may narinig na mga yabag, may nagbubulong, at may tila nagtatakbong anino.

Pagbalik ng mga ilaw, nagulat ang lahat—nawala ang kahong dala ni Sotto. Sa kathang-isip na eksenang ito, ang pagkawala ng kahon ang naging simula ng isang tensyong mas malalim pa sa inaasahan. Tumingin si Legarda kay Leviste, si Leviste kay Sotto, at si Sotto naman kay Lacson. Ang apat ay nakatayo na parang nasa gitna ng isang eksena sa entablado na wala sa script.

Sumiklab ang mga haka-haka sa buong Palasyo. Sino ang kumuha ng kahon? Bakit ito mahalaga? Ano ang papel ng bawat isa? Sa kwentong ito, ang bawat karakter ay may sariling motibong binuo lamang para sa layunin ng isang kapana-panabik at satirical na naratibo.

Habang nagpapatuloy ang kwento, may lumapit na isang misteryosong tagapagbalita—walang pangalan, walang ranggo, ngunit tila alam ang kabuuan ng nangyari. Sa isang boses na halos pabulong ngunit nakakakilabot, sinabi niyang ang relo sa kahon ay may kakayahang “magbalik ng mga lihim na matagal nang ibinaon.” Hindi malinaw kung anong uri ng lihim—personal ba, pambansa, o simpleng alamat lamang sa loob ng mundong ito na puro imahinasyon.

Dito na nagsimulang kumalat ang kaba sa bawat tauhan. Pinaghinalaan ni Leviste si Sotto, si Sotto si Legarda, at si Legarda si Lacson. Ang bawat isa’y naglabas ng sarili nilang bersyon ng nangyari, walang malinaw na detalye, ngunit puno ng drama. Para itong maze ng mga teorya—isa pa ring patunay na ang mundo ng kathang-isip ay maaaring maging mas magulo pa sa totoong pulitika.

Sa paglalim ng gabi, napagpasyahan ng apat na magtungo sa lumang silid-aralan sa likod ng Palasyo. Ayon daw sa alamat, doon huling nakita ang orihinal na may-ari ng relong nawala. Ang eksenang sumunod ay isang paglalakbay sa dilim, may mga pinto na bigla na lang bubukas, mga ilaw na nagkikislapan, at mga aninong parang sumusunod sa bawat hakbang nila.

Pagdating nila sa silid, naroon ang kahon—pero bukas na. Sa loob nito, walang relo. Sa halip, isang papel na may nakasulat na: “Ang lihim ay hindi nakatago sa oras, kundi sa mga taong humahawak nito.”

Nagtinginan silang apat. Walang sinuman ang umamin sa pagkuha, at dahil nga kathang-isip ang kwento, hindi kailanman malalaman ang tunay na nangyari. Sa halip, ang natira ay ang tanong: Sino ang may pinakamalalim na motibo? At sino ang tunay na may alam?

Habang unti-unting lumiliwanag ang bukang-liwayway, nagpasya silang huwag nang magsalita tungkol sa nangyari. Ngunit habang papalabas sila ng silid, tumunog ang isang lumang relo sa dingding—isang tunog na hindi nila inaasahan. Nagkatinginan ulit sila, ngunit hindi na nagsalita. Dahil sa kwentong ito, ang katahimikan ang pinakamalakas na rebelasyon.

At doon nagtatapos ang gabing nagpaikot sa mga tauhan—isang gabing puno ng misteryo, intriga, at simbolismo. Isang gabing ganap na kathang-isip, ngunit sapat upang mapa-isip ang sinumang mambabasa: Paano kung ang liwanag sa dulo ay hindi katapusan, kundi simula ng panibagong lihim?