Sa gitna ng tumitinding tensyon sa politika sa Pilipinas, isang malaking bomba ang sumabog sa loob ng Mababang Kapulungan ng Kongreso. Sa ilalim ng masusing imbestigasyon ng House Committee on Good Government and Public Accountability, muling niyanig ang publiko sa mga nadiskubreng anomalya kaugnay ng paggamit ng Confidential Funds (CF) ng Office of the Vice President (OVP) at ng Department of Education (DepEd) sa ilalim ng pamumuno ni Pangalawang Pangulo Sara Duterte.

Ang usaping ito ay hindi lamang basta tungkol sa pera; ito ay tungkol sa tiwala ng mamamayan na tila nayurakan dahil sa kawalan ng transparency at accountability. Sa kabuuan, umaabot sa ₱612.5 milyon ang pondo na kinuwestiyon ng mga mambabatas—pondong dapat sana ay para sa seguridad ng bansa at kapakanan ng mga mag-aaral, ngunit lumalabas na ginamit sa mga kaduda-dudang pamamaraan [05:39].

Ang Misteryo ni Mary Grace Piatos at mga ‘Bogus’ na Resibo

Isa sa pinaka-kontrobersyal na bahagi ng pagdinig ay ang paglutang ng pangalang “Mary Grace Piatos.” Ayon sa mga dokumentong isinumite ng OVP bilang patunay ng paggastos (acknowledgment receipts), isa si Piatos sa mga nakatanggap ng malaking halaga mula sa confidential funds. Gayunpaman, matapos ang masusing beripikasyon sa Philippine Statistics Authority (PSA), lumabas na walang rekord ng kapanganakan, kasal, o kamatayan ang nasabing indibidwal [13:03].

“Mahirap hanapin ang taong hindi naman pala totoo,” pahayag ni Congresswoman Mikaela Suansing [13:22]. Hindi lamang si Piatos ang kuwestiyonable; natuklasan din ng komite na maraming resibo ang tila iisa lamang ang sumulat, pareho ang stroke ng ballpen, at ang iba pa ay may mga petsang mas maaga pa kaysa sa petsa kung kailan inilabas ang pondo mula sa kaban ng bayan [15:02]. Halimbawa, may mga resibong may petsang November 2022, gayong December 2022 pa lamang nakuha ng OVP ang pondo [15:26].

Mabilisang Gastusan: ₱125 Milyon sa Loob ng 11 Araw

Hindi rin makapaniwala ang mga mambabatas sa bilis ng paggastos ng OVP. Sa isang ulat ng Commission on Audit (COA), lumabas na ang ₱125 milyong pondo ay naubos sa loob lamang ng 11 araw [12:41]. Bukod dito, mayroon ding rekord na nagpapakita ng pamimigay ng pera sa mahigit 1,003 na tao sa iba’t ibang lokasyon sa bansa sa loob lamang ng isang araw—isang bagay na tinawag ng mga kongresista na “imposible” maliban na lamang kung marunong mag-teleport ang mga opisyal ng OVP [12:20].

Binigyang-diin din ni Congressman Paolo Ortega na ang halagang ito ay sapat na sana para makapagpatayo ng napakaraming classroom, makabili ng libo-libong laptop para sa mga guro, at makapagpondo ng malawakang feeding programs para sa mga batang nagugutom [38:42]. Sa halip, tila napunta lamang ito sa mga “safe houses” na nagkakahalaga ng ₱16 milyon at iba pang gastusing hindi maipaliwanag nang maayos [32:23].

Accountability at ang Banta ng Impeachment

Dahil sa mga mabibigat na ebidensyang ito, pormal nang inihain ng iba’t ibang sektor ang mga reklamo para sa impeachment laban kay Vice President Sara Duterte [40:38]. Ang mga sakdal ay kinabibilangan ng betrayal of public trust, culpable violation of the Constitution, at graft and corruption [41:01].

Ayon kay Congresswoman France Castro, ang hindi pagsipot ni VP Sara sa mga pagdinig at ang sadyang pag-iwas sa Congressional oversight ay isang malinaw na pagbaliwala sa batas [45:44]. “Ang bise-presidente ay hindi nakakataas sa batas,” diit ng mga miyembro ng komite [04:02]. Sa kabila ng depensa ng kampo ni Duterte, nananatili ang hamon ng publiko: Nasaan ang resibo ng tunay at tapat na paglilingkod?

Sa huli, ang laban na ito ay hindi lamang tungkol sa dalawang pamilya sa politika kundi tungkol sa bawat Pilipinong nagbabayad ng buwis. Habang patuloy ang pag-usad ng kaso, umaasa ang bayan na ang katarungan at katotohanan ang mananaig sa huli.

Full video: