Pumutok ang balitang nagpayanig sa buong bansa. Isang hapon ng pag-asa, sigawan, at luha—ang dating Pangulong Rodrigo “Digong” Duterte, malaya na! Ayon sa mga ulat, tuluyan nang isinara ng International Criminal Court (ICC) ang lahat ng kasong nakasampa laban sa kanya. At higit pa roon—ang ICC umano’y binuwag na mismo!

Habang nagdiriwang ang mga Pilipino, mariing ipinahayag ng mga tagasuporta: “Ito ang hustisya ng Diyos. Natakot sila sa katotohanan!”

Isang eksenang hindi malilimutan. Sa Davao, nagtipon ang mga tao, may mga nagtaas ng watawat, may mga nagpalakpakan, at may mga luhang nagpatotoo na ang kanilang pinanindigan sa loob ng maraming taon ay hindi nauwi sa wala.

Matapos ang mahabang panahon ng imbestigasyon at pang-aakusang tumutuligsa sa kanyang kampanya laban sa droga, dumating na rin ang araw ng pagwawakas. Ayon sa mga ulat, nagdesisyon ang mga nasa loob ng ICC na itigil na ang operasyon dahil sa umano’y internal corruption, bias, at paggamit ng kapangyarihan ng mga dayuhan laban sa mga lider ng Asya at Africa.

“Matagal na naming sinasabi—hindi hustisya ang dala nila, kundi politika,” sabi ng isang tagasuporta sa labas ng Davao City Hall. “Ngayon, binalik ni Lord ang katotohanan.”

Sa Maynila, naglabasan ang mga banner: “DIGONG, BAYANI NG MASA!” “SALAMAT SA DIYOS!” “PILIPINAS, MALAYA MULI!”
Sa social media, trending agad ang mga hashtag na #DigongMalayaNa, #ICCBinuwag, at #SalamatSaDiyos.

Sa isang live press conference, lumitaw si Atty. Harry Roque—dating tagapagsalita ni Duterte—bitbit ang ngiti ng tagumpay. “Opisyal na,” aniya. “Wala nang kaso, wala nang habol, wala nang paninira. Ang ICC, tapos na. Takot na sila sa katotohanan.”

Dagdag pa niya, “Hindi ito tagumpay ng isa, kundi ng sambayanang Pilipino. Wala nang banyagang korte na magdidikta sa atin kung ano ang tama at mali. Tayo ang Pilipinas, may sariling hustisya tayo.”

Ang mga salitang iyon ay umalingawngaw sa buong bansa. Para sa ilan, ito’y simula ng bagong kabanata sa kasaysayan—isang pahayag ng soberanya, ng paninindigan, ng tapang. Para sa iba naman, ito’y isang kontrobersyal na pagtatapos sa isa sa mga pinakamatinding kabanata ng pulitika sa bansa.

Ngunit hindi rin lahat ay masaya. Ilang grupo ng karapatang pantao ang nagpahayag ng pagkadismaya. Ayon sa kanila, ito raw ay isang madilim na araw para sa hustisya. “Walang katarungan para sa mga biktima,” sabi ng isang tagapagsalita. “Ang takot ay nananatili sa puso ng mga nawalan ng mahal sa buhay.”

Ngunit mabilis ang tugon ng mga tagasuporta ni Duterte:
“Ang tunay na hustisya ay hindi galing sa mga banyaga. Ang tunay na hustisya ay hustisyang Pilipino—makatao, makabayan, at may Diyos.”

Ayon sa mga balita, ang pagbuwag umano ng ICC ay nagdulot ng pangamba sa iba’t ibang bansa. Maraming lider sa Europa at Amerika ang nagulat sa biglaang desisyon. May ilan pang analyst na nagsabi:
“Kung totoo ito, ito na ang katapusan ng tinatawag nilang ‘global court of justice.’”

Ngunit para sa mga Pilipino, ito’y tagumpay na matagal nang hinihintay. “Panahon na,” sabi ng isang matandang lalaki sa Davao, “na ipakita sa mundo na kaya nating tumayo sa sarili nating paa. Hindi natin kailangan ang mga dayuhang maghuhusga sa atin.”

Sa gabi ng anunsyo, tahimik si Duterte. Walang engrandeng pahayag, walang camera. Ayon sa mga malalapit sa kanya, naka-upo lamang daw siya sa veranda, nakatingin sa malayo, tahimik na nagdarasal.
“Salamat sa Diyos,” iyon lamang daw ang kanyang nasabi.

Isang simpleng pananalita mula sa isang lalaking dumaan sa unos, sa kritisismo, at sa pang-uusig. Ngunit sa bawat salitang iyon, naramdaman ng mga Pilipino ang bigat ng kasaysayan.

Ngayon, marami ang nagtatanong: ito na ba ang tuluyang katapusan ng laban, o simula ng bagong yugto? May ilan ang naniniwalang babalik si Duterte sa entablado ng politika, hindi bilang kandidato, kundi bilang tagapayo ng mga bagong lider ng bansa.

“Siya pa rin ang tinig ng lakas at tapang,” sabi ng isang kongresista mula sa Mindanao. “Kahit anong gawin ng mga kritiko, hindi nila kayang burahin ang kanyang pangalan sa puso ng mga Pilipino.”

Habang lumilipas ang mga araw, patuloy ang mga selebrasyon sa iba’t ibang bahagi ng bansa. Sa mga lansangan, sa mga bahay, at maging sa mga simbahan, iisa ang dasal: “Salamat sa Diyos. Malaya na ang aming Pangulo.”

Ang hangin ay tila may dalang bagong pag-asa—isang paalala na ang laban ng isang tao ay maaari ring maging laban ng buong bayan.

At sa ilalim ng nagwagayway na bandila ng Pilipinas, maririnig muli ang sigaw ng taumbayan:

“DIGONG MALAYA NA! ANG BAYAN, MALAYA NA RIN!”