Handa na ba ang inyong mga puso para sa isang kwentong susubok sa inyong pananaw tungkol sa pag-asa [musika] at paghilom? Halin’t pakinggan natin ang isang salays na magpapatunay [musika] na kahit sa pinakamadilim na gabi may isang awit na kayang magbalik ng liwanag. >> [musika] >> Sabi nila, ang pinakamatinding ingay sa mundo ay hindi ang kulog o pagsabog kundi ang katahimikan pagkatapos ng isang masakit na pagkawala.
Ngunit paano kung ang katahimikang yon ay hindi dumating? Paano kung ang pumalit dito ay isang walang tigil na pag-iyak na unti-unting dumudurog sa iyong natitirang [musika] pag-asa? Ang hasyenda dapit hapon ay nalulunod. Hindi sa ulan, hindi sa baha. kundi sa walang katapusang pag-iyak para kay Sandoval, ang tunog na yon [musika] ay mas malakas pa sa isang bagyo.
Isang buwan na. Isang buwan ng ang bawat sulok ng malawak na mansyon mula sa matitigas na kahoy na sahig hanggang sa mga kristal na aranya sa Kisame ay binabasag ng tatlong magkakasabay na tinig ng lumbay. Ang iyak ng kanyang mga anak, pag-asa, diwa at malaya. Mga pangalang kabaligtaran ng kanilang kasalukuyang sinasapit.
Nakatayo si Keyan sa harap ng malaking bintana ng kanyang silid aklatan, nakakuyom ang mga palad sa malamig na rehas na bakal. Sa labas, ang hardin [musika] na minsan ay puno ng buhay. Sa ilalim ng pangangalaga ni Luwalhati ay nagsisimula ng malanta. Katulad ng kanyang puso, pakiramdam niya [musika] ay isa siyang bilanggo sa sarili niyang tahanan at ang walang humpay na iyakan ang mga kadenang gumagapos sa kanya sa [musika] isang impyernong puno ng ala-ala.
Senorito Kayan, isang Narse ang maingat na lumapit. May dalang isang baso ng tubig at gamot. Oras na po para sa inyong gamot. Biglang lumingon si Kayan at sa mga mata niya ay may apoy ng pagkabigo at galit. Gamot!” Halos pasigaw niyang sabi. Ang boses niya ay paos dahil sa hindi pag-imik at pagod.
“Ako ba ang dapat gamutin? Ang mga anak ko ang pakinggan ninyo. Isang buwan na silang walang tigil. Ano ang ginagawa ninyong lahat? Mga doktor, mga espesyalista, mga nurse, wala kayong lahat na silbi.” Napaurong ang Narse sa takot. Nanginginig ang mga kamay. Pasensya na po sa inyo rito. Ginagawa po namin ang lahat. Lahat.
Isang mapait na tawa ang kumawala sa kanyang lalamunan. Kung ito na ang lahat, umalis na kayong lahat. Hindi na niya hinintay ang sagot. Mabilis siyang lumabas ng silid aklatan at tinungo ang pasilyo patungo sa nursery. Bawat hakbang niya ay sinasabayan ng papalakas na yak. Tila mga punyal na sabay-sabay tumutusok sa kanyang dibdib.

Pagbukas niya ng pinto, ang eksenang tumambad sa kanya ay ang dati na. Dalawang yaya ang pawisang nag-aalangan. Sinusubukang patahanin ang mga sanggol sa kanilang mga kuna. Pero walang nangyayari. Ang yakuloy lang. Isang malagim na musika ng kalungkutan. Napasabunot si Kaan sa sariling buhok. Ang kanyang matipunong katawan ay nanghihina sa kawalan ng magawa.
Dito sa gitna ng sigaw ng kanyang mga anak, nararamdaman niya ang lubos na pag-iisa. Maya-maya pa ay may kumatok sa pinto. Isang matandang kasambahay si manang Puring ang pumasok. “Senorito, narito na po ang bagong applikante ang ipinadala mula sa probinsya. Tumingin lang si Kay walang inter isa na namang mukha.
Ano ang magagawa nito na hindi nagawa ng mga eksperto? Ngunit bago pa man siya makatanggi, isang dalaga ang sumunod sa likod ni ma’am ng puring. Simple ang kanyang kasuotan, isang luma ngunit malinis na bestida. Ang kanyang buhok ay nakapusod lang at sa kanyang mga mata ay mayroong isang uri ng kapayapaan na hindi bagay sa magulong lugar na ion.
Dala niya ang isang maliit na tampipi at sa kanyang mukha ay may bakas ng pagod mula sa mahabang biyahe. Magandang araw po mahinang sabi ng dalaga. Ako po si Hiraya Jimenez. Hindi umimik si Kay. Tinitigan niya lang ito mula ulo hanggang paa. Ang tingin niya ay malamig at mapanghusga. Ngunit si Hiraya ay hindi natinag. Sa halip, ang kanyang atensyon ay natuon sa tatlong umiiyak na sanggol sa kuna.
Isang kakaibang lungkot ang gumuhit sa kanyang mukha. Isang uri ng pag-unawa na ikinagulat ni Keyan. Dahan-dahan lumapit si Hiraya sa mga kuna. Tumingin muna siya kay Kean tila humihingi ng permiso. Isang tango lang na halos hindi makita ang isinagot ni Kean. Isang pagsuko sa lahat ng pag-asa.
Maingat na binuhat ni Hiraya si Pag-asa ang pinakamalakas umiyak. Ikinulong niya ito sa kanyang mga bisig at sa isang paraan na hindi maipaliwanag. Tila bahagyang humina ang paghikbi ng sanggol. Pagkatapos ay sinimulan niyang kantahin ang isang himig. Hindi ito isang modernong kanta. Ito ay isang oyayi, isang sinaunang lalabay mula sa probinsya.
Ang mga salita ay simple, ang tono ay malambing at paulit-ulit. Ngunit may dala itong init at pagmamahal na tila yumayakap sa buong silid. Dandansoy, bayaanta ikaw. Pauli ako sa Payawo. Unti-unti isang himalaang naganap. Ang pag-iyak ni Pag-asa ay naging mahinang pag-ungol hanggang sa tuluyan itong napikit at humimbing sa bisig ni Hiraya.
Pagkatapos ay ibinaling niya ang kanyang pansin kay Diwa habang patuloy pa rin sa kanyang pag-aw. Ganoon din ang nangyari. Mula sa pag-iyak, napalitan ito ng isang mahimbing na paghinga at sa huli, si malaya. Sa loob ng ilang minuto, ang silid na dating puno ng nakabibing iyakan ay napuno ng isang nakabibing katahimikan.
Ang mga yaya ay natulala. Si manang puring ay napahawak sa kanyang bibig hindi makapaniwala at si K. Nakatayo lang siya sa may pintuan parang isang estatwang hindi makagalaw. Ang katahimikang matagal na niyang hinahanap. Ang kapayapaang akala niya ay hindi na niya muling maririnig ay naroon na dala ng isang simpleng babae at ng isang sinaunang kanta.
Habang pinagmamasdan niya si Hiraya na maingat na inilalagay ang huling sanggol sa kuna, isang bagay ang pumatak mula sa kanyang mata. Isang butil ng luha. Ang unang luha na kumawala sa kanya hindi dahil sa sakit kundi dahil sa pagkamangha. Napatingin siya sa dalaga na ngayon ay nakangiting nakatitig sa tatlong anghel na mahimbing na natutulog.
Sa isip ni Kean, isang tanong ang umalingawngaw sa gitna ng bagong tuklas na katahimikan. Sino ang babaeng ito? Isa ba siyang anghel? O isa na namang panibagong babala? Lumipas ang mga araw sa hasyenda dapit hapon na may dalang kakaibang himig. Ang himig ng katahimikan para kay Hiraya.
Ang katahimikang yon ay hindi basta-basta kawalan ng ingay. Ito ay mabigat. May dalang ala-ala at lumbay na tila nakakapit sa bawat pader at muwebles ng mansyon. Sa kanyang unang linggo, naramdaman niya ang kaluluwa ng tahanan, sugatan at nag-iisa. Katulad ng amo nitong si Kaynan Sandoval. Ang umaga niya ay nagsisimula sa pag-aalaga, kinapag-asa, diwa at malaya.
Ang mga sanggol na dati walang tigil sa pag-iyak. ay tila nakahanap ng kapayapaan sa kanyang presensya. Pagkatapos ng kanilang gatas, habang natutulog sila ng mahimbing, nililibot ni Hiraya ang mga bahagi ng bahay na kaya niyang linisin. Sinisigurado niyang ang alikabok sa mga litrato ay napupunasan at ang mga bintana ay nabubuksan upang makapasok ang liwanag ng araw.
maliit na bagay pero para sa kanya ito ang paraan niya para sabihing may pag-asa pa. Mula sa kalayuan ng kanyang silid aklatan, palaging nakamasid si Keyan. Hindi niya ito inaamin sa sarili ngunit naging bahagi na ng kanyang araw-araw na gawain ang pagtanaw sa bintana doon sa hardin kung saan madalas dalhin ni Hiraya ang mga bata para magpaaraw.
Nakikita niya kung paano kinakausap ng dalaga ang mga sanggol na para bang naiintindihan siya ng mga ito. Nakikita niya ang nangiti sa mga labi nito habang pinaglalaruan ang maliliit na daliri ng kanyang mga anak. Isang hapon habang abala siya sa pagbabasa ng isang libro na hindi naman talaga niya binabasa, narinig niya ang mahinang halakhak mula sa labas.
Napatingin siya doon. Sa ilalim ng puno ng mangga, si Hiraya ay may hawak na isang bulaklak ng gumamela at marahang idinadampi ito sa ilong ni Diwa na nagdulot ng isang matinis ngunit masayang tawa mula sa sanggol. Hindi namalayan ni Kay isang ngit ngiti ang unti-unting sumilay sa kanyang mga labi. Isang tunay na ngiti ang unang ngiti sa loob ng mahigit isang taon.
Ngunit nang mapagtanto niya ito, bigla itong naglaho na para bang isang kirmen ang muling pagngiti. Mabilis siyang tumalikod mula sa bintana. Ang dibdib ay muling pinupuno ng pamilyar na bigat. Hindi pa siya handa. Bawal pa siyang maging masaya. Sakto namang bumukas ang pinto ng silid aklatan. Kyle. Isang boses na pamilyar matamis pakinggan ngunit may dalang lamig.
Si Dr. Sinagtala Vargas Otala. Gaya ng tawag sa kanya ng mga malalapit na kaibigan. Nakasuot ito ng isang eleganteng puting bestida. Ang buhok ay perpektong nakaayos at ang mukha ay nagpapakita ng isang pekeng pag-aalala. Tala! Walang ganang bati ni Keayan. Dumaan lang ako para i-check ka.” Sabi nito habang inilalapag ang isang paper bag sa kanyang lamesa.
Dala ko ang mga bago mong vitamins. You look pale. Hindi mo na naman ba inaalagaan ang sarili mo? Lumapit si Tala at hinawakan ng noon ni Kaylan, isang kilos na sobrang pamilyar. Sobrang mapangahas. Bahagyang umiwas si Kaylan. I’m fine! Maikling sagot niya. Ngumiti si Tala. isang hindi umabot sa kanyang mga mata. Alam kong hindi.
Alam kong hanggang ngayon dinadala mo pa rin ang sakit ng pagkawala ni Luwalhati. Walang sino man ang makakapalit sa kanya. Kailan tandaan mo yan. Bawat salita ay may diin. Isang paalala na may kasamang babala. Sakto namang pumasok si Hiraya may dalang isang bandehado ng tsaa. Nagulat ito ng makita si Tala. ngunit mabilis na yumuko bilang paggalang.
“Sa senorito, naghanda po ako ng tsa.” Tumingin si Tala kay Hiraya mula ulo hanggang paa. Isang tingin na mapanuri na may halong pagmamaliit. “Ah, so ikaw pala ang bagong tagapag-alaga? Ang himala ‘di ba?” Hindi umimik si Hiraya at maingat na inilapag ang ta. Sa kanyang pagabante, aksidenteng natabig ni Tala ang braso nito.
Dahilan para matapon ang kaunting tubig mula sa pitzel sa puting bestida ni Tala at sa lumang delantar ni Hiraya. Oh my gosh, I’m so sorry. Sabi ni Tala. Ang boses ay puno ng sarkasmo. Look what you did. Ang clumsy mo naman. Ngunit ang sinabi niya ay para sa sarili. Habang ang tingin niya ay nakatutok kay Hiraya, matalim at nagbabanta, “Pasensya na po, ma’am, pasensya na po.
” Mabilis na sabi ni Hiraya, kumuha ng panyo at sinubukang punasan ang damit ni Tala, ngunit tinabig lang nito ang kanyang kamay. “Hayaan mo na.” “It’s fine. Bumalik ka na sa trabaho mo.” utos ni Tala na para bang nagpapaalis ng isang langaw. Tahimik na tumalikod si Hiraya. Baka sa mukha ang pagkapahiya. Pinanood ni Kaylan ang buong eksena.
Nakita niya ang sinadyang pagbangga. Narinig niya ang insulto sa boses ni Tala at nakita niya ang tahimik na pagtanggap ng kahihiya ni Hiraya. Isang bagay sa loob niya ang hindi napakali. Nang makalabas na si Hiraya, hinarap niya si Tala. Huwag mo siyang tratuhin ng ganyan. Nagulat si Tala. What? I was just teasing her.
Masyado ka namang seryoso. Hindi ako nakikipagbiruan. Marieng sabi ni Kay. Bago pa man makasagot si Tala, mabilis na lumabas si Kaylan ng silid. Hinanap ng kanyang mga mata si Hiraya na nakatayo sa pasilyo, nakayuko at pinupunasan ang basang delantar. nilapitan niya ito. Hindi alam ni Hiraya na nasa likod na niya ang amo. Hiraya! Nagulat si Hiraya at mabilis na humarap.
Senorito Kean. Tumigil ang mundo ni Keyan ng ilang segundo. Tinitigan niya ang babaeng nagdala ng katahimikan sa kanyang magulong mundo. Ang babaeng sa kabila ng pagtrato sa kanya ni Tala ay nanatiling kalmado. At sa unang pagkakataon isang buong pangungusap ang lumabas sa kanyang bibig na para lamang dito isang pangungusap na matagal ng gustong sabihin ng kanyang puso.
Salamat. Para sa katahimikan. Nigilan si Hiraya. Nakita niya ang isang kislap ng pasasalamat. Isang kislap ng pag-amin sa mga mata ni Kean. Isang maliit na ngiti ang namuo sa kanyang mga labi. Trabaho ko po yon sa inyorito. Mula sa nakabukas na pinto ng silid aklatan, nakatayo sa dilim si sinagdala. Pinanood niya ang lahat.
Ang pagtatanggol ni Kean. Ang paglapit nito kay Hiraya ang sandaling pag-uusap na tila may sariling mundo. Ang kaniyang mga kamay ay nakakuyom ng mahigpit. Ang mga kuko ay bumaon sa kanyang palad. Ang katahimikan bago ang bagyo. Bulong niya sa sarili habang ang kanyang mga mata ay nag-aapoy sa galit.
Mag-enjoy ka lang Hiraya. Hindi ka magtatagal. Ang simpleng salamat ni Kay ay nag-iwan ng kakaibang init sa puso ni Hiraya. Ngunit para kay Kean, ang mga salitang iyon ay tila isang maliit na bitak sa makapal na pader na matagal na niyang itinayo sa paligid ng kanyang puso. At sa mga sumunod na araw, ang bitak na yon ay unti-unting lumalaki.
Hindi na lamang siya nagmamasid mula sa bintana. Minsan sadya na niyang iniiwan ang pinto ng silid aklatan na bahagyang nakaawang para mas malinaw niyang marinig ang oyaye ni Hiraya tuwing hapon. Ang himig na dati nagbibigay lang ng katahimikan ay nagdudulot na ngayon ng isang uri ng kapayapaan sa kanyang kalooban. Para siyang dinuduyan ng isang alon na pamilyar at nakakakalma.
Isang gabi, hindi na niya napigilan ang sarili. Habang si Hiraya ay nasa nursery, pinapatulog ang mga bata. Tahimik siyang tumayo sa may pintuan nakasandal sa hamba. Nakita niya kung paanong ang bawat haplos at bawat nota ng kanta ng dalaga ay puno ng pagmamahal. Nang matapos ang kanta at tuluyan ng humimbing ang tatlong sanggol, lumingon si Hiraya at nagulat ng makita si Kaylan doon. Senyorito. Mahina niyang bati.
May kasamang pagtataka. Anong ibig sabihin ng kantang iyon? Tanong ni Kay. Ang boses ay mas malumanay kaysa karaniwan. Ngumiti si Hiraya. Ito po ang Dandan Soy, isang lumang awit po sa aming probinsya. Tungkol po ito sa isang pamama pero may pangako ng pagbabalik. Sabi po ng nanay ko, kinakanta niya ito para ipaalala sa akin na kahit umalis man siya para magtrabaho, palagi siyang babalik sa akin.
Isang matamis na pait ang naramdaman ni Keyan. Pamama na may pagbabalik. Samantalang ang pamamaalam ni Luwalhati ay panghabang buhay. Ngunit sa halip na malungkot, isang kakaibang pakiramdam ang lumitaw. Ang kanta ni Hiraya sa isang iglap ay hindi na lang para sa mga bata. Para na rin ito sa kanya.
Magandang kanta sabi na lang niya. At sa ilalim ng malamlam na ilaw ng nursery nagtama ang kanilang mga mata. Isang sandali ng katahimikan, isang sandali ng koneksyon na mas malalim pa sa mga salita, isang sandali ng kilig. Ngunit ang maliliit na sandaling iyon ay hindi nakaligtas sa mga mapanuring mata ni sinagtala. Kinabukasan, maaga siyang dumating sa hasyenda dala ang kanyang karaniwang nangiti at isang baol ng mga matatamis na salita na may nakatagong lason.
Naabutan niya si Kay sa hardin nakaupo sa isang bench habang pinapanood si Hiraya na naglalaro kasama ang mga bata sa di kalayuan. Mukhang nagkakaroon na ng liwanag ang dapit hapon. Simula ni Tala, umupo sa tabi niya. It’s good to see you like this, Kle. Mas madalas ka ng lumalabas. Sinisimulan na naming magpaaraw. Sagot ni Kayen.
Hindi inaalis ang tingin sa kanyang mga anak. Sumunod ang tingin ni Tala at napako ito kay Hiraya. She seems effective. May kakaibang diin sa salitang yon. Masyadong epektibo hindi ba? Para bang isang himala. Dumating lang siya at lahat ng problema nawala. Naramdaman ni Kailan ang patutunguhan ng usapan. Ano ang gusto mong sabihin, Tala? Huminga ng malalim si Tala.
Ang mukha ay nagpapakita ng isang perpektong maskara ng pag-aalala. May ikukwento ako sa’yo. Isang kaibigan ko namatayan din ang asawa. He was vulnerable just like you. At may dumating na isang katulong. Sobrang bait, sobrang galing. Lahat ng gusto niya nagagawa. In the end, nalaman na lang niya na planado pala ang lahat.
Ang babae ay may intensyong kunin ang lahat ng yaman niya. Nilin lang siya. Tinitigan ni Kaylan si Tala. Ang kanyang mga mata ay nagsimulang magpakita ng pagdududa. Hindi ganoon si Hiraya. Sigurado ka ba? Malumanay na tanong ni Tala. Kailan isipin mo ang pagdating niya ay sobrang sakto, sobrang perpekto. Hindi ka ba nagtataka? Sa dinami-dami ng Nars at Yaya na dumaan dito, siya lang ang nakapagpatahan sa mga bata.
Kayen, cậu có chắc là mình biết rõ về cô ấy không? Cô ấy đến từ đâu? Ai đã giới thiệu cô ấy? Ang mga tanong tumag sa isipan ni Kean na parang mga bubog. Oo nga naman. Si Manang Puring lang ang nagsabing inirekomenda siya ng isang kamag-anak sa probinsya. Pero sino? Saan? Sa gitna ng kanyang pagluluksa. Hindi na niya inusisasa ang mga detalye.
Ang tanging mahalaga sa kanya noon ay ang matigil ang pag-iyak. Nakita ni Tala ang pagbabago sa ekspresyon ni Kaan. Ang pagbabalik ng anino ng kawalan ng tiwala. Ito na ang pagkakataon niya. Look, I’m just concerned. Patuloy niya. Hinawakan kamay ni Kay. Your judgement might be clouded right now. Nasa estado ka pa rin ng pagluluksa.
Madaling samantalahin ang isang taong may pinagdadaanan. Ang gusto ko lang ay protektahan ka at ang mga bata. Binitawan ni Kayla ang kamay ni Tala at tumayo. Ang init na naramdaman niya kagabi habang kausap si Hiraya ay biglang nilamon ng lamig ang mga salita ni Tala. Kahit gaano pa katamis pakinggan ay lason na unti-unting kumakalat sa kanyang sistema.
Pinupukaw ang mga demonyo ng pagdududa na matagal n natutulog sa loob niya. Habang naglalakad si Tala pabalik sa kanyang sasakyan, panalo ang nangiti sa kanyang mga labi. Mula sa kanyang mamahaling bag, kinuha niya ang isang maliit na bote na may lamang pinatuyong dahon. Isang uri ng herbal na halaman na kung masusunog ay naglalabas ng amoy na nagdudulot ng bahagyang pagkahilo at pagkabalisa.
Ang lason ay naitanim na sa isip. Ang susunod na hakbang ay ang pagtatanim ng ebidensya para sa mata. Sa di kalayuan, papalapit si Hiraya, buhat-buhat si Malaya. Nakangiti ito. Handa sanang ibalita kay Kaila na tumawa na naman ang isa sa mga bata ngunit natigilan siya ng makita ang mukha ng kanyang amo. Ang init at koneksyon na nakita niya sa mga mata nito kagabi ay wala na.
Ang naroon na lang ay ang dating malamig at malayong tingin na ngayon ay may kasama pang isang bagay na hindi niya maintindihan, pagsisiat, pagdududa. At habang nakatingin si Kailan sa kanya, isang tanong ang paulit-ulit na umikot sa kanyang isipan. Isang tanong na itinanim ni Tala. Talaga nga bang ganoon lang siya kasimple tulad ng kanyang ipinapakita? Ang lason na itinanim ni sinagtala ay hindi nangailangan ng mahabang panahon para kumalat.
Sa bawat oras na lumilipas, ang isipan ni Kenan ay nagiging isang hardin ng mga rumaragasang damo ng pagdududa. Bawat ngiti ni Hiraya ay tila may takip na sikreto. Bawat pag-aalaga niya sa mga bata ay tila mayroong nakatagong motibo. Ang dating kapayapaan na hatid ng dalaga ay napalitan na ngayon ng isang nakakabalisang pag-aantabay.
Hapon na nang isinagawa ni sinagtala ang kanyang huling hakbang. Dumating siya sa hasyenda na may dalang isang maliit na oil diffuser at isang bote ng essential oil para sa mga bata. Nakangiti niyang sabi kay Hiraya na naabutan niya sa pasilyo. Lavender sand. Nakakatulong ito para sa mas mahimbing na pagtulog.
Tulong ko na sa’yo para hindi ka masyadong mapagod. Walang kamalay-malay si Hiraya sa tunay na intensyon. Naku, salamat na po ma’am Tala. Ang bait niyo po talaga. Walang ano man yon. Ngumiti si Tala. Siya na mismo ang nag-setup ng diffuser sa isang sulok ng nursery malayo sa mga kuna. Habang nakatalikod si Hiraya para kumuha ng tubig, mabilis at maingat niyang binuksan ang dala niyang bote.
Hindi ang lavender kundi ang bote na may lamang pinatuyong dahon. Isinilid niya ang ilang piraso nito sa loob ng diffuser kasama ng tubig at langis. Isang halimuyak na tila pinaghalong matamis na bulaklak at damo ang nagsimulang kumalat sa hangin. “Ayan! Just let it do its magic.” Sabi ni Tala bago magpaalam. Iniwan si Hiraya sa silid na unti-unti ng napupuno ng amoy ng kasinungalingan.
Ilang sandali pa, isa sa mga bata si Pag-asa ay nagsimulang maging iritable. Umiiyak ito ng mahina. Tila may hindi gusto sa kanyang pakiramdam. Naalala ni Hiraya ang ginagawa ng kanyang ina noon. Kumuha siya ng isang piraso ng biskuit. Dinurog ito ng pino sa pagitan ng kanyang mga daliri at binasa ng kaunting tubig para lumambot.
Heto, anak, para kumalma ka. Mahinang sabi niya. Dahan-dahang isinubo ang maliit na piraso ng basang biskuit sa sanggol. Ito ay isang simpleng gawa ng pagmamahal. Isang lunas na galing sa probinsya na laging epektibo. Samantala, sa kanyang silid aklatan, si Keyan ay hindi mapakali. Ang mga salita ni Tala ay paulit-ulit na tumatakbo sa kanyang isip.
Madaling samantalahin ang isang taong may pinagdadaanan. Napagdesisyunan niyang puntahan ang nursery para lang siguraduhin para lang mapanatag ang sarili. Sa paghakbang niya sa pasilyo, isang kakaibang halimuyak ang sumalubong sa kanya. Amoy bulaklak pero may halong bigat na hindi niya maipaliwanag. Pagbukas niya ng pinto ng nursery, ang amoy ay mas tumindi.
Bahagya siyang nakaramdam ng pagkahilo at ang kanyang sentido ay tila naging mas matalas ngunit magulo. Ang ilaw sa silid ay tila mas dumilim. Ang mga anino sa pader ay tila sumasayaw. At doon sa gitna ng silid nakikita niya si Hiraya na kayuko sa kun ni pag-asa. Sa mata ni Kaila na nilamon na ng lason ni Tala at nang halimuyak sa hangin, ang eksena ay nag-iba ng anyo.
Ang hawak ni Hiraya ay hindi na isang simpleng biskuit. Ito ay isang bagay na madilim kahina-hinala. Ang maingat na pagsubo nito ay naging isang kilos na tila sa pilitan at masama. Ang mahinang pag-iyak ng bata ay umaling awngaw sa kanyang tainga na parang isang sigaw ng paghingi ng tulong.
Ang lahat ng babala ni Tala ay sabay-sabay na sumabog sa kanyang isipan. Nilin lang siya. Planado ang lahat. Protektahan mo ang mga bata. Isang nag-aapoy na galit na nagmula sa takot at sakit ang biglang bumalot sa kanyang buong pagkatao. Ano ang ginagawa mo sa anak ko? Ang sigaw niya ay dumagundong sa buong silid na yuman sa katahimikang kanina lang ay naghahari.
Gulat na napalingon si Hiraya, ang mga mata ay nanlalaki sa takot. Nabitawan niya ang natitirang piraso ng biskuit. sa senorito. “Huwag mo akong matawag-tawag na senyorito.” sigaw ni Keyan mabilis na lumapit at hinila palayo si Hiraya mula sa kuna nakita ko anong ipinapakain mo sa kanya anong nilalagay mo sa bibig niya baby squit lang po. Umiiyak po siya.
Nanginginig na paliwanag ni Hiraya. Ang luha ay nagsimula ng mamuo sa kanyang mga mata. Pero si Keyan ay hindi na nakikinig. Ang isip niya ay sarado na. Ang paningin niya ay baluktot na. Ang nakikita lang niya ay isang trador. Isang ahas na pinapasok niya sa kanyang tahanan. Sinungaling akala mo maloloko mo ako.
Akala mo hindi ko malalaman ang masama mong balak. Wala po akong masamang balak. Mahal ko po ang mga anak ninyo. Umiiyak na. Sabi ni Hiraya. Guardiya. Ang sigaw ni Keyan ay umabot hanggang sa labas ng mansyon. Dalawang security guard ang mabilis na pumasok gulat sa kanilang nakikita. Palabasin ninyo ang babaeng iyan. Utos ni Kay.
Ang daliri ay nanginginig habang nakaturo kay Hiraya. Siguraduhin ninyong hindi na siya muling makakatapak sa pamamahay ko. Kutra koy. Habang marahas ngunit maingat na hinahawakan ng mga gwardya ang kanyang mga braso. Si Hiraya ay napatingin kay Kailan. Ang kanyang mukha ay basang-basa ng luha. Ang kanyang mga mata ay sumisigaw ng isang tanong na hindi kayang bigkasin ang kaniyang mga labi.
Bakit? Sa labas ang kalmadong hapon ay biglang binuhusan ng malakas na ulan. Kinaladkad ng mga gwardiya si Hiraya palabas ng hasyenda dapit hapon. Sa gitna ng rumaragasang ulan wala ni isang gamit na dala. Bago siya tuluyang itulak palabas ng gate, muli siyang lumingon. Nakita niya ang anino ni Keyan sa bintana. Nakatayo hindi gumagalaw.
Ang kanilang mga mata ay muling nagtama sa huling pagkakataon. Ang isa ay puno ng nag-aapoy na galit at ang isa ay puno ng durog na puso at hindi maipaliwanag na sakit. Pagkatapos ang malaking gate na bakal ay nagsara ng may malakas na kalabog. isang tunog na nagsaselyos sa kanyang sinapit. Nawala na si Hiraya.
Kasabay ng kanyang paglisan. Bumalik ang katahimikan sa hasyenda dapit hapon. Ngunit hindi ito ang katahimikang nagbibigay ginhawa na idinulot ng kanyang oyaye. Ito ay isang katahimikang mabigat, malagkit at nakakabingi. Isang katahimikang sumisigaw ng pagkakamali at kawalan. Ang katahimikang matagal ng kinatatakutan ni Kean. Pagkaalis ni Hiraya agad niyang pinatanggal ang oil diffuser sa nursery.
Ang amoy nito ay bigla na lang naging kasuklam-suklam sa kanyang pangamoy. Binuhat niya si Pag-asa na himala namang tumahan pagkatapos ng kaguluhan at sinuri ang bawat pulgada ng katawan nito. Wala siyang nakitang anuman. Walang pantal. Walang senyales ng pagkalason. Ngunit para kay Kay, ang kawalan ng ebidensya ay mas lalong nagpatibay sa kanyang paniniwala na ang plano ni Hiraya, ano man iyon, ay tuso at pailalim.
Dumating si Tala tila isang anghel na tagapagligtas. Inabutan niya si Kailan na nakaupo sa dilim ng kanyang silid aklatan tulala. “Kael, narinig ko ang nangyari.” Malumanay niyang sabi. Umupo sa tapat niya. Ginawa mo ang tama. You protected your children. That’s what the father does. Hindi sumagot si Kylan. Isang bahagi ng kanyang pag-iisip ay nagsasabing tama si Tala.
Ngunit may isa pang bahagi, isang maliit na tinig sa kaibuturan ng kanyang puso na binabagabag ng huling tingin ni Hiraya. Isang tingin na puno ng sakit, hindi ng kasamaan. “Huwag mo n isipin iyon.” Patuloy ni Tala. Inabot ang isang baso ng Brandy. “Se’s gone. You are safe now. The children are safe.” Pero ligtas nga ba sila? Nang sumunod na umaga ang sagot ay dumating sa anyo ng isang pamilyar na tunog, isang iiyak tapos isa pa at isa pa.
Hanggang sa ang tatlong tinig ay muling nagsama-sama sa isang nakasusuklam na coroon ng kalungkutan. Ang pag-iyak ay bumalik at mas malala pa ito kaysa dati. Tila hinahanap ng mga sanggol ang init ng mga bisig ni Hiraya. Ang himig ng kanyang oyayi. Walang sino man. Kahit ang bagong batch ng mga mamahaling yaya na agad ipinatawag ni Kailan ang nakapagpatahan sa kanila.
Ang hasyenda ay muling naging isang hasyenda ng luha. Ang katahimikang hinangad ni Keyan. Kapalit ng pagtataboy kay Hiraya ay hindi kailan man dumating. Ang pumalit ay isang ingay na mas masahol pa. Ang ingay ng kanyang konsensya na sinasabayan ng walang humpay na pag-iyak ng kanyang mga anak. Naglakad siya sa pasilyo.
Bawat hakbang ay tila may bigat na isang tonelada. Dumaan siya sa nursery at nakita ang eksenang pamilyar na sa kanya. Mga yayang nag-aalangan, mga sanggol na namumula sa kaiiyak. Naramdaman niya ang pag-akyat ng galit. Ngunit sa pagkakataong ito, ang galit ay hindi para sa kanila. Para ito sa sarili niya.
Napansin niya sa sahig malapit sa kuna ang isang bagay na maliit at pipis. Ang piraso ng biskuit na nabitawan ni Hiraya. Yumuko siya at pinulot ito. Dinurog niya ito sa kanyang mga daliri. Ito ay malambot at mamasa-masa. Isang simpleng biskuit. Walang kakaiba, walang bide ng anumang pulbos o kemikal. Isang malamig na kaba ang biglang gumapang sa kanyang dibdib.
Isang butil ng pagdududa ang tumubo. Posible kaya? Posible kayang nagkamali ako? Ang tanong ay isang lason na mas mabisa kaysa sa inakala niyang dala ni Hiraya. Minadali niya ang pag-alis sa silid. Hindi na makayanan ang tingin ng kanyang mga umiiyak na anak. Pumasok siya sa kanyang silid aklatan at isinara ang pinto ng malakas.
Napaupo siya sa kanyang upuan na pasabunot sa buhok. Ang imahe ni Hiraya na kinaladkad palabas sa ulan ay bumalik sa kanyang isipan. Malinaw na malinaw ang kanyang mga mata na basang-basa ng luha. Ang kanyang mukha na sumisigaw ng kawalang kasalanan. Ginawa mo ang tama. Bulong niya sa sarili. Sinusubukang kumbinsihin ang sarili.
Inulit niya ang mga salita ni Tala. Ngunit ang mga salitang iyon ay tila mga hungkag na alingawngaw na lamang ngayon. Wala ng bigat, wala ng kapangyarihan. Sa gitna ng kanyang pagdurusa, isang desperadong pagnanais ang lumitaw. Ang makatakas. Makatakas mula sa ingay, mula sa ala-ala, mula sa kasalanan. Tumayo siya at walang malay na naglakad patungo sa isang pinto sa dulo ng silidaklatan.
Isang pinto na hindi na niya binuksan simula ng mamatay si Luali. Ang dati nilang pribadong reading room, pagpihit niya sa door knob na puno ng alikabok, isang amoy ng pinaghalong lumang libro at pinatuyong bulaklak ng sampagita ang paboritong pabango ni Lwalhati ang sumalubong sa kanya. Ang silid ay eksakto pa rin kung paano niya ito iniwan.
Maalikabok, malungkot at puno ng multo ng kahapon. Gusto lang niyang maupo sa isang sulok kung saan walang iyak, walang akusasyon. Ngunit sa kanyang paglibot ng tingin, isang bagay ang nakakuha ng kanyang atensyon. Sa ibabaw ng maliit na lamesa sa tabi ng paboritong upuan ni Lual may isang libro, isang leatherbound journal. Ang huling talaarawan ni Luwalhati.
Ang talaarawan na hindi niya magawang basahin dahil sa sakit. Ngayon sa gitna ng kanyang bagong pagkalito, tila tinatawag siya nito. Tila may sagot itong hawak. Dahan-dahan lumapit siya. Ang puso niya ay kumakabog ng malakas. at hinaplos ng kanyang mga daliri ang malambot na balat ng talawan handang buksan ng mga lihim na matagal ng naghihintay.
Nanginginig ang mga kamay ni Kyan habang binubuklat niya ang talawan. Ang bawat pahina ay isang pagbabalikt tanaw sa mga huling buwan ng buhay ni Luwalhati. Ang sulat kamay nito na dati’y puno ng sigla at perpektong kurbada ay unti-unting nanghina at naging paudlot-udlot sa mga huling pahina. Isang pisikal na testamento ng kanyang papabagsak na kalusugan.
binasa niya ang tungkol sa kanilang triplets, ang pananabik at kaunting takot na naramdaman ni Luwalhati habang papalaki ang kanyang sinapupunan. Binasa niya ang tungkol sa mga pangarap nito para sa kanilang pamilya. Mga planong paglalakbay na hindi na kailan man mangyayari. Bawat salita ay isang hiwa sa kanyang puso, sariwa at masakit.
Nagpatuloy siya sa pagbabasa. nilalampasan ang mga araw at linggo hanggang sa marating niya ang mga huling entry. Dito ang tono ng pagsusulat ay nag-iba. Ang dating saya ay napalitan ng isang anino ng pag-aalala. October 12. Dumating na naman si Tala kanina. Dala na naman niya ang kanyang special herbal tea.
Sabi niya pampalakas daw. Pero sa tuwing iinumin ko ito, pakiramdam ko ay mas lalo akong nanghihina. Para akong isang kandilang unti-unting nauupos. Sinabi ko ito kay Kya ay nag-aalala lang daw ako ng sobra. Siguro nga kumunot ang noon ni Kayan. Naaalala niya ang mga araw na iyon. Ang pagiging iritable ni Luwalhati ang mga reklamo nitong laging pagod.
Inakala niyang dala lang iyon ng pagbubuntis. Hindi niya pinansin isang matinding pagsisisi ang biglang bumara sa kanyang lalamunan. Nagpatuloy siya sa pagbabasa. Ang mga sumunod na pahina ay puno ng parehong sentimyento. Isang lumalaking pakiramdam ng pagkabalisa sa tuwing narian si Tala. October 19. May kakaiba sa mga ngiti ni Tala.
sa paraan ng pagtingin niya sa akin at lalo na sa paraan ng pagtingin niya kayel. Para bang nag-aari? Para bang isang balakid lang ako sa kanyang daraanan? O baka naman dala lang ito ng mga gamot na pinapainom niya sa akin? Nagiging paranoid na yata ako. Napahinto sa pagbabasa si Kayan. Ang hangin sa silid ay tila biglang numipis.
Ang mga salita ni Lual ay tumagos sa kanya hindi bilang paranoya kundi bilang isang katotohanang pilit niyang iwinaksi noon. Ang pagdududa na minsan niyang naramdaman kay Hiraya ay unti-unting bumaling sa direksyon ni Tala at pagkatapos narating niya ang huling pahina na may sulat. Ang petsa ay dalawang araw bago ito pumanaw.
October 25. Mahal kong kael kung binabasa mo ito marahil ay wala na ako. Huwag kang magalit sa akin. Pero mayro’n akong isang kahilingan, isang bagay na kailangan mong malaman. Pakiramdam ko hindi natural ang sakit ko. Pakiramdam ko may gumagawa sa akin ito. At natatakot ako, mahal ko. Natatakot ako para sa mga anak natin.
Isang malamig na pawis ang tumagaktak sa noon ni Kailan. Ang puso niya ay dumadagundong tila gustong kumawala sa kanyang dibdib. Noong isang linggo sa biyahe ko pauwi mula sa probinsya ng aking ina, may narinig akong isang napakagandang uyayi. Isang awit ng pag-asa. Sabi ng matandang kumakanta. Isinulat ko ang mga titik nito.
Pinangarap na ito ang aawitin ko para sa ating mga anghel. Ngunit mukhang hindi ko na yun magagawa. At doon sa ilalim ng talatang iyon, nakasulat sa pamilyar na kamay ni Lualti ang mga salita ng isang kantang na ngayon ay nakatatak na sa isipan ni Kaylan. Dandansoy, bayaan ta ikaw. Pauli ako sa payaw. Napasinghap si Kay. Ang hangin ay tuluyang nawala sa kanyang mga baga.
Ito ang kanta. Ang kanta ni Hiraya. Paano? Paanong nangyari ito? Isang ka panipaniwalang koneksyon, isang sinulid ng tadhana na masyadong perpekto para maging isang pagkakataon lamang. Ngunit ang huling pangungusap sa talaarawan ang tuluyang gumuho sa kanyang mundo. Ang mga salita ay tila isinulat ng may bigat at pangamba.
Ang tinta ay bahagyang kumalat na para bang mula sa isang nanginginig na kamay. Mahal ko kung may mangyari sa akin, hanapin mo ang babaeng aawit nito. Sa kanya, maniwala ka. Binitawan ni Kenan ang talaarawan na para siyang napaso. Bumagsak ito sahig. Ang mga pahina ay nagkalat. Ang katahimikan sa silid ay nabasag ng kanyang malakas at nanginginig na paghinga.
Lahat ay nag-ugnay-ugnay sa isang nakapangingilabot na larawan ang pagdating ni Hiraya. Ang kanta. Ang pagdududa ni lualhati kay Tala. Ang pagtatanim ni Tala ng lason sa kanyang isipan laban kay Hiraya. Ang aksidenteng pagtapon ng taa ang diffuser. Isang kasinungalingan. Lahat ay isang malaking kasinungalingan at siya sa kanyang pagkabulag sa sakit at galit ay naging isang hangal na papet sa mga kamay ng isang demonyo.
Pinaglaruan siya at sa kanyang pagiging tanga, sinira niya ang isang inosenteng tao, ang tanging taong pinagkakatiwalaan ni Lwalhati. Kahit hindi pa man niya ito nakikilala, isang bagong uri ng galit ang pumalit sa kanyang sakit. Isang galit na malamig, matalim at mapanganib. Isang galit na hindi na para sa sarili kundi para sa hustisya.
Isang galit na nagbigay sa kanya ng isang malinaw na layunin. Dinampot niya ang kanyang telepono mula sa bulsa. Ang kanyang mga daliri ay hindi na nanginginig. Ang mga ito ay matatag. Punono ng isang bagong tuklas na determinasyon. Hinanap niya ang numero ng kanyang abogado at matalik na kaibigan. Miguel, sabi niya ng sagutin nito ang tawag.
Ang boses niya ay kalmado. Ngunit sa ilalim nito ay may isang bagyong nagbabadyang sumabog. May kailangan akong ipagawa sa’yo. Kailangan kong ipaimbestigahan mo ang isang tao. Dr. Sinagtala Vargas, alamin mo ang lahat. Ang hasyenda dapit hapon ay naging isang entablado para sa isang mapanganib na dula.
Si Kayen Sandoval na dating isang taong nalulunod sa pagluluksa ay isa ng aktor na may pinakamagaling na pagganap. Ang kanyang mukha ay muling naging isang blankong canvas, isang maskara ng kalungkutan na perpekto niyang isinusuot sa tuwing kaharap si sinagtala. Ngunit sa likod ng maskarang iyon, ang kanyang isipan ay gumagana na parang isang makina, matalas, kalkulado at uhaw sa katotohanan.
Kinabukasan pagkatapos ng kanyang tawag, nagkita sila ni Attorney Miguel sa isang maliit at pribadong coffee shop. sa siyudad malayo sa mga matang mapanuri. Inilatag ni Keyan ang lahat sa lamesa, ang talawan ni Lwalhati, ang kanyang mga hinala at ang malaking pagkakamaling na gawa niya kay Hiraya.
Hindi ako makapaniwala, Kael. Sabi ni Miguel, bakas sa mukha ang pagkabigla at galit. Kilala niya si Tala mula pa nung mga bata sila. Pero ang talawan, hindi nagsisinungaling ang mga salita ng isang taong nag-aagaw buhay. Kailangan natin ng matibay na ebidensya, Miguel. Mariing sabi ni Kean. Isang ebidensya na hindi niya matatakasan.
Gusto kong malaman kung anong herbal tea ang ipinapainom niya kay Luali. Gusto kong malaman kung saan nanggaling ang diffuser at ang lamang dahon nito at gusto kong malaman kung may kinalaman siya. sa pagkamatay ng asawa ko. Bumalik si Kay sa hasyenda na may malinaw na plano. Kailangan niyang magpanggap na wala siyang alam.
Kailangan niyang hayaan si Tala na maniwala na kontrolado pa rin nito ang sitwasyon. Dumating si Tala ng hapong iyon dala ang kanyang karaniwang aura ng pekeng pag-aalala. Nakita niya si Kayan na nakaupo sa sala. napapaligiran ang mga bagong yaya na walang magawa sa pag-iyak ng mga bata. “Kael, kumusta ka?” tanong niya.
Umupo sa tabi nito. Tumingin si Keyan sa kanya. Ang mga mata ay nagpapakita ng isang perpektong halo ng pagod at pagkabigo. “Hindi ko na alam Tala mas lumalala ang lahat. Ang ingay. Babaliwin yata ako. Sabi ko naman sa’yo, kailangan mo ng tulong sa pag-manage ng lahat ng ito. Masyadong malaki ang stress para sa’yo.
Sabi ni Tala, ang boses ay puno ng awa at pagkatapos ay ibinato ni Kay ang kanyang pain. Naaalala ko yung diffuser na dinala mo. Sayang at itinapon ko. Ano nga ulit yung amoy na yon? Baka sakaling makatulong. Isang halos hindi mapansing kislap. ang dumaan sa mga mata ni Tala. Ngunit agad itong napalitan ng isang ngiti.
Huwag mo n isipin iyon. Marahil ay hindi lang hiyang sa mga bata. Hayaan mo, hahanap ako ng iba. Hindi na nagpumilit si Kay ngunit naitala na niya sa kanyang isip ang pag-iwas nito. Kinabukasan habang nagpapahinga siya sa kanyang silid, lihim niyang kinuntak ang isa sa mga dating hardinero ng hasyenda na may malawak na kaalaman sa mga halaman.
Ipinakita niya rito ang litrato ng mga dahon na palihim niyang kinuha mula sa basurahan ng nursery bago ito tuluyang itapon. “Naku, senyorito,” sabi ng hardinero sa kabilang linya. Mukhang dahon po yan ng halamang angel’s trumpet. Maganda po ang bulaklak niyan pero ang dahon at buto niyan lason po. Nakakahilo at nakakabalisa po ang usok niyan kapag sinunog.
Ang bawat impormasyon ay isang piraso ng puzzle na unti-unting nabubuo. Sa kabilang banda, nararamdaman ni Tala na may nag-iiba kay Kaynan. Mas tahimik ito, mas malayo. Akala niya ay epekto lang ito ng stress ngunit nagsimula siyang kabahan. Sinubukan niyang masigpitan ang kanyang kontrol. KL, sabi niya isang araw.
Naisip ko lang baka dapat ay ipaubaya mo na muna sa akin ang pamamahala sa ilang negosyo ng pamilya para makapag-focus ka sa pagpapagaling. You’re not in the right state of mind to handle these things. Ito na ang pagkakamaling hinihintay ni Kayan. Siguro nga tama ka. Sagot niya. Tila sumusuko habang abala si Tala sa pag-iisip kung paano niya sisimulang hawakan ang yaman ng mga Sandoval, si Miguel ay nagtatrabaho sa dilim.
Natuklasan niya ang isang bagay na kahinahinala sa mga bank records ni Tala. Isang malaking halaga ng pera ang regular na inililipat nito sa isang account na nakapangalan sa isang mali at hindi kilalang chemical laboratory sa labas ng siyudad. Kael, may nakuha ako. Sabi ni Miguel sa telepono. Ng gabing iyon. Ang kanyang boses ay seryoso.
I think we have a lead. Ngunit ang pinakamalaking ebidensya ay darating mula sa isang lugar na hindi nila inaasahan. Naalala ni Keyan na may itinago siyang isang suklay ni Luwalhati. Isang bagay na personal na hindi niya magawang itapon. Mayroon pa itong ilang hiblan ng buhok. Gamit ang kanyang koneksyon, ipinadala niya ito sa isang forensic lab sa ibang bansa para sa isang toxicology screening na hindi made-detect sa Pilipinas.
Ang paghihintay ay isang pagpapahirap ngunit kailangan niyang malaman. Isang linggo ang lumipas. Isang gabi habang nag-iisa si Kay sa kanyang silid aklatan, tumunog ang kanyang telepono. Isang email ang resulta mula sa laboratoryo. Nanginginig niyang binuksan ang attachment. Binasa niya ang mga technical na salita, ang mga numero hanggang sa marating niya ang conclusion.
Subjects hair sample tested positive for trace amounts of a rare slowacting cardiotoxin derived from the nerium oleander plant. Ang huling piraso. Ang ebidensyang hindi matututulan. Ang patunay na silwalhati ay hindi namatay sa natural na sanhi. Siya ay pinatay. Isinara ni Keyan ang kanyang laptop. Ang apoy ng galit sa kanyang mga mata ay napalitan ng isang nakakakilabot na lamig.
Ang pagpapanggap ay tapos na. Oras na para sa huling ako. Ang hapunan ay inihanda ng buong ingat. Ang lamesa sa pormal na dining hall ng Hasyenda dapit hapon ay pinalamutian ng pinakamamahaling kubyertos at mga kandilang nagbibigay ng isang mapanlinlang na romantikong liwanag. Ang lahat ay perpekto para sa isang gabi ng pagdiriwang.
O sa kasong ito, isang gabi ng paghuhusga. Dumating siala Vargas na suot ang kaniyang pinakamagandang damit. Isang pulang bestida na bumabagay sa kulay ng kaniyang mga labi. Ang kaniyang nangiti ay maning puno ng kumpyansa. Sa isip niya, ito na ang gabi ng kanyang tagumpay. Ang gabing tuluyan ng susuko si Kay sa kanyang mga kamay. “Kel, this is beautiful!” sabi niya.
Humahanga said. Para saan ang okasyon? Isang pasasalamat. Sagot ni K. Ang boses ay kalmado na tila isang lawa na walang kaalon-alon. Iginiyan niya ito sa upuan para sa lahat ng tulong mo sa akin, sa aming pamilya. Umupo sila at nagsimulang maghapunan. Ang katahimikan ay pinupuno lamang ng tunog ng kanilang mga kubyertos na tumatama sa plato.
Ngunit sa ilalim ng katahimikang iyon, ang tensyon ay namumuo, makapal at halos nahihipo. Sinimulan ni Keyan ang usapan sa isang paraang hindi inaasahan ni Tala. “Naalala mo pa ba noong mga bata pa tayo Tala?” tanong niya habang marahang iniikot ang wine sa kanyang kopita. Madalas tayong maglaro sa hardin ng hasyenda tayong dalawa laban sa buong mundo.
Natigilan si Tala ngunit agad ding ngumiti. Oo naman. Those were the good old days. Bago pa ang lahat ng komplikasyon. Bago silwalhati. Direktang sabi ni Kay. Tinititigan ito ng diretso sa mata. Ang nangiti ni Tala ay bahagyang natigilan. Kelle, bakit natin inuungkat ang nakaraan? Dahil doon nagsimula ang lahat, hindi ba? Patuloy ni Kailan, ang boses ay nagsisimula nang magkaroon ng lamig.
Ang pag-ibig na inakala mong sayo ngunit hindi kailan man naging sayo ang galit na kinimkim mo sa loob ng maraming taon. Hindi ko alam ang sinasabi mo. Sagot ni Tala. Ang kanyang pag-arte ay nagsisimula ng gumuho. Hindi mo alam? Isang mapait na tawa ang kumawala kay Kylan. Inilapag niya ang kanyang kubyertos at sumandal sa kanyang upuan. Ang laro ay tapos na.
Hindi mo alam na sa bawat special herbal tea na ipinapainom mo kay Luali, unti-unti mo siyang nilalason. Ang mukha ni Tala ay biglang namutla. Nawala ang lahat ng kulay. That’s a ridiculous accusation. Nababaliw ka na ba, Kayen? Nababaliw? Tanong ni Kay. Ang boses ay tumaas na. Oo. Akala ko nababaliw na ako.
Akala ko paranoid lang si Lwalhati. Akala ko nagkakamali ako pero hindi ako ang baliw dito. Tala ikaw. Mabilis siyang tumayo. Angel’s trumpet na ipinalanghap mo sa akin para lituhin ang isip ko. Ang oil diffuser na regalo mo. Ang pagsira mo sa isang inosenteng babae para lang makuha ang gusto mo. Wala kang prweba! Sigaw ni Tala.
Tumayo na rin. Ang kanyang mga mata ay nag-aalab sa pinaghalong takot at galit. Wala. Ngumisi si Kaylan, isang ngisingakilabot. Lumakad siya patungo sa isang maliit na cabinet at binuksan ito. Inilabas niya ang isang folder, ang mga bank transfer sa isang chemical lab na gumagawa ng lason mula sa halaman, ang testimonya ng hardinero tungkol sa halamang nakita sa kwarto ng mga bata.
Pagkatapos ay inilabas niya ang isang bagay na nagpatigil sa paghinga ni Tala, ang talaarawan ni Luali. At ang pinakamahalaga sa lahat, ang mga salita mismo ng asawa ko, ang kanyang huling habilin. Binuksan ni Kayan ang talawan sa huling pahina at nagsimulang basahin ito ng malakas. Bawat salita ay isang martilyong pumupukpok sa bawat kasinungalingan ni Tala.
Nang marating niya ang huling pangungusap, sa kanya, “Maniwala ka,” Ang pagpipigil ni Tala ay tuluyang bumigay.” “Kasalanan niya.” Umalingawngaw ang sigaw niya sa buong silid. Ang boses ay puno ng lason at pagkasuklam. inagaw niya ang dapat ay sa akin ang buhay na ito, ang pamilyang ito. Ikaw dapat ay sa akin kakailan. Ako ang nararapat sa’yo.
Hindi ang isang babaeng walang-wala na galing sa kung saang probinsya. Sa kanyang pagamin, ang galit ni Keyan ay napalitan ng isang malalim na awa at pandidi mo kailan maniintindihan ang pag-ibig talaga dahil ang sao ay hindi pag-ibig. Ito ay obsesyon, isang sakit. Huminga siya ng malalim pero may isa pa akong surpresa. Sa hudyat na iyon, ang malaking pinto ng dining hall ay bumukas.
Mula sa dilim ng Pasilyo, lumabas si Attorney Miguel at sa likod niya, dalawang unipormadong pulis. Ang kanilang mga mukha ay seryoso at walang emosyon. Ang ekspresyon sa mukha ni Tala ay dumaan sa isang mabilis na pagbabago mula sa pagwawala, sa pagkalito, sa pagtanggi at sa huli. Sa isang dalisay at hindi mapagkunwari ang takot.
Tumingin siya sa mga pulis. Pagkatapos ay kay Kay. Ang kanyang bibig ay bahagyang nakabukas. Sa kawalan ng paniniwala. Ang bitag ay nagsara. Ang ahas ay nahuli na sa kanyang sariling sayaw. Naintindihan niyang wala na siyang kawala. Ito na ang katapusan. Ang pag-aresto kay sinagtala Vargas ay hindi maingay.
Walang sigawan, walang pagpupumiglas. Pagkatapos ng kanyang pag-amin na puno ng galit, isang nakakabing katahimikan ang bumalot sa kanya. Tila sa isang iglap ay naupos ang lahat ng apoy sa kanyang kalooban at ang natira na lang ay ang malamig na abon ng kanyang pagkatalo. Habang ipinoposas ng mga pulis ang kanyang mga kamay, ang mga mata niya ay nanatiling nakatitig kay kailan.
Walang luha, walang pagsisisi. Ang naroon lang ay isang malamig at basag na pangako ng pagkasuklam. Magsisisi ka, Kaylan. Bulong niya habang dinadala siya palabas ng silid. Habang buhay, dadalhin mo ang pagsisisi. Nang tuluyan na silang mawala sa dilim ng pasilyo at ang pinto ay muling sumara, naiwan si Kaylan sa gitna ng dining hall.
Ang mga kandila ay patuloy na nagliliwanag. Ang pagkain ay halos hindi nagagalaw. Hustisya! Nakuha na niya ang hustisya para kay Lwalhati. Ngunit walang pakiramdam ng tagumpay. Walang ginhawa. Ang tanging naramdaman niya ay isang malawak at umaalingngaw na kahungkagan. Tama si Tala sa isang bagay. Dadalhin niya ang pagsisisi pero hindi para sa ginawa niya rito kundi para sa ginawa niya kay Hiraya.
Ang hustisya para sa isang minahal ay hindi kumpleto kung ito ay nakamit sa pamamagitan ng paggawa ng inhustisya sa isang inosente. Sa sandaling iyon, isang desisyon ang nabuo sa kanyang isipan. Malinaw at hindi na mababali. Hindi na niya ipagpapabukas. Hindi na siya maga-aksaya ng isa pang segundo.
Mabilis siyang lumabas ng mansyon. Hindi pinapansin ang tawag ni Miguel. Sumakay siya sa kanyang sasakyan at pinaharurot ito palabas ng gate ng Hasyenda. Palabas sa gabi patungo sa isang direksyon na hindi niya sigurado ngunit kailangan niyang marating. Ang biyahe patungo sa probinsya ni Hiraya ay isang mahabang paglalakbay sa gitna ng kadiliman.
Sa labas at sa loob niya. Ang bawat kilometrong nilalakbay ng sasakyan ay isang pagbabaliktanaw sa bawat pagkakamali. Ang bawat poste ng ilaw na kanyang nadadaanan ay tila isang mabilis na flash ng ala-ala. Ang mukha ni Hiraya na puno ng takot. Ang pagtataboy niya rito sa gitna ng ulan. ang pagsara ng gate na tila pagsasara ng langit para dito.
Paano niya nagawa iyon? Paano siya naging ganoon kabulag? Ang sakit at galit ay ginawa siyang isang halimaw at si Hiraya ang naging biktima ng kanyang kadiliman. Madaling araw na nang marating niya ang maliit na bayan kung saan nakatira si Hiraya. Nagtanong-tanong siya sa mga taong naghahanda para sa panibagong araw at itinuro siya sa isang simpleng bahay na gawa sa kahoy at kawayan na papaligiran ng mga halaman at bulaklak.
Ipinark niya ang kanyang mamahaling sasakyan sa di kalayuan. Isang bagay na halatang hindi nababagay sa simpleng kapaligiran. Sandali siyang nanatili sa loob. pinapanood ang bahay at pagkatapos nakita niya ito. Lumabas si Hiraya mula sa bahay. May dalang isang batya ng mga bagong labang damit.
Nakasuot lang ito ng simpleng duster at ang buhok ay nakatali lang ng simple. Naglalakad ito patungo sa sampayan. At habang isinasampay ang bawat piraso ng damit, isang maliit na ngiti ang nakaguhit sa kanyang mga labi habang pinapakinggan ang huni ng mga ibon. Ang nangiting iyon, iyun pa rin ang nangiting nagdala ng kaunting liwanag sa kanyang madilim na mundo.
Ang ngiting winasak niya dahil sa isang kasinungalingan. Para siyang sinaksak ng milyon-milyong beses. Dahan-dahan siyang bumaba. ng sasakyan. Bawat hakbang niya patungo sa bakuran nila Hiraya ay isang pakikipaglaban sa sarili niyang kahihiyan. Nakita siya ng ina ni Hiraya na nagwawalis sa bakuran. Natigilan ito. Nagtaka at pagkatapos ay may bahid ng pag-aalala sa mukha.
Ngunit hindi sa kanya nakatuon ang pansin ni Kay ang kanyang mga mata ay nakapako lamang kay Hiraya na ngayon ay nakatingin na rin sa kanya. Ang ngiti ay nawala at napalitan ng pagkabigla. Nagpatuloy sa paglakad si Keyan nang nasa harapan na niya ang dalaga sa harap ng kanyang ina at ilang kapitbahay na nagsimula nang mag-usa.
Wala siyang sinabi. Walang paliwanag. Walang pagdadahilan. Sa halip dahan-dahan ang matipunong si Keyan Sandoval ang may-ari ng malawak na hasyenda dapit hapon. ay lumuhod sa magaspang na lupa sa harap ni Hiraya. Iniyuko niya ang kanyang ulo at doon ang lahat ng emosyon na kanyang kinimkim. Ang pagsisisi, ang sakit, ang kahihiyan ay bumuhos sa anyo ng mumuhos sa anyo ng mga luhang hindi na niya napigilan.
Niyugyog ng mga hikbi ang kanyang buong katawan. Patawarin mo ako, Hiraya. Sabi niya, “Ang boses ay basag at halos hindi marinig. Itinaas niya ang kanyang ulong basang-basa ng luha. Tinitigan ang mga mata ng babaeng sinaktan niya ng lubos.” “Patawarin mo ako.” Gulat. Iyun ang unang emosyon sa mukha ni Hiraya.
Ngunit habang tinititigan niya ang lalaking nakaluhod at umiiyak sa kanyang harapan, ang galit na dapat sana ay naramdaman niya ay hindi dumating. Ang nakita niya ay hindi isang amo, hindi isang malupit na tao. Ang nakita niya ay isang taong wasak, isang taong nalunod sa sarili niyang sakit at ngayon ay humihingi ng saklolo.
Dahan-dahan lumapit si Hiraya at hinawakan ang kanyang mga balikat. sinusubukang itayo siya. “Senorito, tumayo po kayo.” Ngunit umiling si Keayan nanatiling nakaluhod. “Hindi, hindi ako tatayo hangga’t hindi mo sinasabing pinapatawad mo na ako.” Tumingin si Hiraya sa malayo, sa mga puno sa langit. Ang sakit ay naroon pa. Isang peklat na hindi basta-basta maghihilom.
Pagkatapos ay ibinalik niya ang tingin kay Kaan. Ang kanyang mga mata ay puno ng isang kalmadong kalungkutan. Kailangan ko ng panahon, mahina niyang sabi. Umalis si Kaylan sa probinsya na may dalang bigat at kaunting pag-asa. Ang mga salitang kailangan ko ng panahon mula kay Hiraya ay hindi isang pagtanggi ngunit hindi rin ito isang pagtanggap.
Ito ay isang espasyo, isang pagkakataon para sa kanya na patunayan ang kanyang pagsisisi at para kay Hiraya na hilumin ang sugat na nilikha niya. Tinupad ni Keyan ang kanyang pangako. Hindi na siya bumalik sa probinsya para pilitin ito. Sa halip, iginalang niya ang espasyong hinihingi nito.
Ang dating kailan ay marahil magagalit o mainip. Ngunit ang bagong kailan, ang kailangang namulat sa katotohanan ay natutong maghintay. Lingid sa kaalaman ni Hiraya, nagpadala siya ng tulong pinansyal sa kanilang baryo. Isang bagong poso ng tubig, pagkukumpuni sa maliit na kapilya at mga scholarship para sa mga bata.
Hindi niya ito ipinaalam sa dalaga. Ginawa niya ito ng tahimik hindi bilang isang paraan para bilhin ang kapatawaran nito kundi bilang isang paraan para parusahan ang sarili sa pamamagitan ng kabutihan. Ngunit ang pinakamahalagang paraan ng kanyang pakikipag-ugnayan ay sa pamamagitan ng mga liham isang beses sa isang linggo.
Isang mensahero ang dumarating sa bahay nila Hiraya dala ang isang sobreng mayelyo ng pamilya Sandoval. Sa una, nag-atubili si Hiraya na buksan ito. Ngunit sa huli, nanaig ang kanyang kuryosidad. Ang mga sulat ay hindi naglalaman ng mga pakiusap o pangungumbinsi. Ang mga ito ay simple, tapat at puno ng mga kwento. “Hiraya!” sulat niya sa unang liham.
Hindi na muling umiyak ang mga bata mula ng malaman ko ang katotohanan. Tila ba naramdaman din nila na nabigyan ng hustisya ang kanilang ina. Ngunit ang katahimikan ay iba, hinahanap hanap nila ang iyong uyayi. Sa mga sumunod na linggo, ang mga sulat ay nagpatuloy. Kinukwento ni Keyan ang maliliit na bagay. Hiraya, tumawa na naman si diwa kanina.
Malakas mula sa puso. Katulad ng tawa niya noong kinikiliti mo siya ng bulaklak ng gumamela. Sinubukan kong gawin pero sa akin umiyak lang siya. Hiraya, sinusubukan ko ng matutong magtimpla ng gatas. Lagi kong napapaso ang aking sarili. Mas mahirap pa pala ito kaysa sa pagpapatakbo ng isang korporasyon.
Habang binabasa ni Hiraya ang mga liham sa maliit na balkonahe ng kanilang bahay, hindi niya maiwasang mapangiti. Sa bawat salita, nakikita niya ang isang Kailan na hindi niya nakilala noon. Isang amang nagsusumikap, isang taong nagpapakumba, isang kaluluwang nagsisisi. Ang mga sulat ay unti-unting nagiging tulay sa pagitan ng kanilang dalawang mundong pinaghiwalay ng sakit.
Isang araw, kinausap siya ng kanyang ina. “Anak!” Sabi nito habang pinapanood siyang magbasa ng sulat. Ang pagpapatawad ay hindi para sa taong nakasakit sa’yo. Ito ay para sa sarili mo para makalaya ka. Natatakot po ako, inay. Pag-amin ni Hiraya. Natatakot po akong bumalik sa lugar kung saan ako nasaktan ng husto.
Pero hindi na yun ang parehong lugar, hindi ba? Matalinong sagot ng kanyang ina. At hindi na rin siya ang parehong tao. Ang pinakahuling sulat ang nagpabago ng lahat kasama nito ay isang litrato. Sa litrato ang tatlong bata, pag-asa, diwa at malaya ay magkakatabing nakaupo. Sinusuportahan ng mga unan. Medyo malalaki na sila.
Ang kanilang mga mata ay maliliwanag at puno ng buhay. Sa ilalim ng litrato may sulat kamay si Kayan. They are waiting for their tita Hiraya. Tinitigan ni Hiraya ang litrato ng matagal. Ang tatlong mukha ng mga batang minahal niya na parang tunay niyang mga anak. Ang tatlong dahilan kung bakit siya unang pumunta sa hasyenda.
Sila ang kanyang himala at marahil siya rin ang himala para sa kanila. Naramdaman niya ang isang pamilyar na tawag, isang tawag pabalik. Kinabukasan, tumayo siya sa isang sangang daan sa kanilang bayan. Ang isang daan ay patungo sa Maynila kung saan maaari siyang magsimula ng isang bagong buhay malayo sa lahat ng ala-ala.
Ang kabilang daan ay patungo sa istasyon ng Bus na magdadala sa kanya pabalik sa hasyenda dapit hapon. Huminga siya ng malalim. Ipinikit ang kanyang mga mata at tinanong ang kanyang puso. Nang imulat niya ito, malinaw na ang kanyang desisyon. Ang tunay na katapangan ay hindi ang pagtakas kundi ang pagbabalik at pagharap. Ilang araw ang lumipas.
Isang hapon habang naglalaro si Kayen kasama ang kanyang mga anak sa Hardin, isang taxi ang huminto sa harap ng malaking gate ng hasyenda. Isang babae ang bumaba. Simple ang kanyang kasuotan dala ang isang maliit na tampipi. Si Hiraya. Nagkatinginan sila mula sa magkabilang dulo ng hardin. Si Kaylan na may buhat-buhat na sanggol at si Hiraya na nakatayo sa tabi ng gate na minsan ay marahas na isinara sa kanya.
Ang hangin ay tila huminto. Dahan-dahang lumapit si Kaylan. Ang puso niya ay kumakabog ng mas mabilis kaysa dati. Walang nangiti, walang luha. Tanging isang tingin ng malalim na pag-unawa at pag-asa. Nang nasa harapan na niya ito, isang tanong lang ang lumabas sa kanyang bibig. Isang tanong napuno ng lahat ng kanyang panalangin.
Handa ka na bang umuwi, Hiraya? Ang pagbabalik ni Hiraya sa hasyenda ay hindi isang pagbabalik ng isang katulong sa kanyang amo. Ito ay isang pag-uwi. Ang bawat sulok na dati may dalang anino ng kalungkutan ay tila nagliwanag sa kanyang pagdating. Ngunit may isang bagay na kailangang baguhin. Isang simbolikong pagwawakas sa lumang kabanata.
Kinabukasan sa utos ni Keyan, ibinaba ng mga tauhan ang malaking karatula na may nakaukit na hasyenda dapit hapon. Habang pinapanood nila itong ibaba, magkatabi silang nakatayo ni Hiraya sa hardin kasama ang tatlong bata na masayang naglalaro sa kanilang stroller. Ang dapit hapon ay takipsilim,” mahinang sabi ni Keyan. Panahon ng pagtatapos at kadiliman.
Hindi na ito angkop sa lugar na ito. Ipinakabit niya ang isang bagong karatula gawa sa pinakintab na kahoy ng Nara. Mas simple ngunit mas makahulugan. Nakaukit dito ang dalawang salita. Tahanang Hiraya. Napatingin si Hiraya kay Keyan. Ang kanyang mga mata ay nagtatanong. Hiraya means the fruit of one’s hopes, dreams and aspirations.
Paliwanag ni Keay. Isang maliit na ngiti ang sumilay sa kanyang labi. Ikaw ang nagdala ng pag-asa sa tahanang ito kaya nararapat lamang na ipangalan ito sa’yo. Hindi na isang katulong si Hiraya. Siya na ang tagapangalaga ng mga bata. Isang posisyong iginawad sa kanya ni Keyan na may kasamang respeto at pagkilala.
Higit pa roon siya ang naging puso ng tahanan. Ang mga araw ay lumipas na puno ng mga bagong simula. Ang dating tahimik at malungkot na kapagkainan ay napuno ng kwentuhan at tawanan. Madalas sabay silang kumakain ni Keyan habang pinagsasalitan sa pagsubo sa tatlong malilikot na bata. Ang kanilang mga pag-uusap ay hindi tungkol sa masakit na nakaraan kundi tungkol sa mga simpleng bagay.
Ang unang nangipin ni malaya ang paghilig ni diwa sa musika ang malakas na pagtawa ni Pag-asa. Isang hapon habang naglalakad sila sa hardin na ngayon ay muling namumulaklak huminto si Hiraya. Kailan sa Numim Kailan? Sabi niya sa unang pagkakataon ay tinawag niya ito sa pangalan Hindi na senyorito. Naisip ko lang ano ang mangyayari sa hinaharap.
Tumingin si Kaylen sa kanya. Ang kanyang mga mata ay seryoso ngunit puno ng lambing. Ang hinaharap ay isang blankong pahina ni Raya. Isusulat natin ito ng magkasama araw-araw. Walang pagmamadali, walang pilitan. Hahayaan nating ang pagtitiwala at pagmamahal ay natural na tumubo katulad ng mga bulaklak sa harding ito.
At iyun nga ang kanilang ginawa. Ang kanilang relasyon ay umusbong hindi sa mga matatamis na salita o mga engrandeng kilos kundi sa mga tahimik na sandali ng pagdadamayan. Sa paraan ng pag-abot niya ng kape sa umaga, sa paraan ng pagngiti niya kapag nakikita siyang pagod. Sa mga gabing sabay nilang pinapanood ang pagtulog ng mga bata.
Isang gabi habang ang buwan ay maliwanag na sumisikat sa labas, ang tatlong bata ay hindi mapakali. Lumapit si Hiraya sa kanila at gaya ng dati, sinimulan niyang awitin ang kanyang uyayi. “Dandansoy, bayaanta ikaw!” Habang siya ay kumakanta, isang bagong tunog ang humalo sa kanyang himig. Isang malambing na melodiya. Lumingon siya at nakita si Kaylan nakaupo sa harap ng Grand Piano sa sala na matagal ng hindi nagagamit.
Ang kanyang mga daliri ay marahang dumadampi sa mga tipa. Sinasabayan ang bawat nota ng kanyang awit. Ang musika ng piano at ang uyayi ni Hiraya ay nagsama. Lumika ng isang perpektong harmonya na yumakap sa buong tahanang hiraya. Ang dalawang kaluluwang sinubok ng sakit at pagkakamali ay nagtagpo sa isang awit ng paghilom at pag-asa.
Hindi nila kailangan ng mga salita. Hindi nila kailangan ng isang pormal na pag-amin. Habang ang mga bata ay unti-unting nahihimbing sa duyan ng kanilang pinagsamang musika, nagtama ang kanilang mga mata. Sa mga mata ni Kayen, nakita ni Hiraya ang pasasalamat, pagsisisi at isang pag-ibig na dalisay at matiyaga sa mga mata naman ni Hiraya.
Nakita ni Keyan ang kapatawaran, pagtitiwala at isang pagmamahal na kayang maghilom ng pinakamalalim na sugat. Ang tahanang hiraya na minsay naging hasyenda ng luha at katahimikan ay tuluyan ng naging isang tahanan ng liwanag, tawanan at pag-ibig. Isang patunay na ang pinakamadilim na takipsilim ay palaging sinusundan ng isang panibagong pagsikat ng araw.
At dito po nagtatapos ang ating kwento. Isang salaysay na nagturo sa atin na ang tunay na pag-ibig ay hindi nasusukat sa karangya o sa mga matatamis na pangako kundi sa kakayahang magpatawad, maghilom at magbigay ng pag-asa kahit sa pinakamadilim na pagkakataon. Ang aral ng kwento nina Keyan at Hiraya ay isang paalala na ang bawat isa sa atin ay may kakayahang baguhin ang isang dapit hapon ng kalungkutan upang maging isang tahanan ng walang hanggang liwanag.
Maraming salamat po sa inyong walang sawang pakikinig at pagsama sa aming paglalakbay. Kung mayroon po kayong komento o nais ibahagi tungkol sa ating kwento ngayong araw, huwag po kayong mag-atubiling i-type sa comment section sa ibaba anong uri ng kwento ang gusto ninyong marinig sa susunod. Gusto naming malaman ang inyong saloobin. Hindi dito nagtatapos ang ating paglalakbay.
Marami pa pong kwentong kasing ganda at mas puno ng aral dito sa aming channel. Kung nagustuhan niyo ang kwentong ito, i-like, i-share sa pamilya at mga kaibigan at mag-subscribe na rin para lagi kayong updated sa mga susunod pa naming kwento. I-click niyo ang notification bell para kayo ang unang makarinig kapag may bago kaming upload.
Pagpalain po kayo ng Panginoon, kayo at ang inyong buong pamilya. hanggang sa muli.