VIRAL CASE NG D@LAG!TA NA INILAGAY DAW SA WASHING MACHINE NG MGA SCHOOLMATES

#justiceforzara #justiceforzara #justiceforzara ito ang kamakailang viral na sigaw sa buong Malaysia na yumanig maging sa iba’t ibang bahagi ng mundo at libu-libong tao ang nagprotesta at humingi ng katarungan para sa kanya. Nagsimula ang lahat sa isang simpleng ulat tungkol sa p@gk@matay ng isang labintatlong taong gulang na babaeng estudyante. Ayon sa mga unang resultang lumabas, sinabing aksidente siyang nahulog o posibleng tumalon mula sa mataas na gusali ng kanilang dormitoryo ngunit pagkatapos nito ay kumalat din ang mga nakakagulantang na post sa social media.

Sinasabing si Zara ay diumano’y inilagay sa loob ng washing machine ng kanyang mga kaklase na siyang tunay na sanhi ng kanyang kamatayan. Nang maglaon, isang mas nakakatakot na katotohanan ang natuklasan na sinubukang itago ng isang lihim na halos mabaon kasama ng katawan ni Zara. Ngunit sino nga ba si Zara at paano humantong sa isang trahedya ang kanyang maikli at inosenteng buhay? Si Zara Kay Rina Mahatnir ay isang labintatlong taong gulang na batang babae mula sa Sabah, Malaysia. Siya ang tanging anak ng kanyang mga magulang. Ayon sa kanyang ina na si Noraida Lamat, si Zara ay masipag, masunurin at hindi kailanman nagbigay ng sakit ng ulo sa kanya.

Ngunit napakalapit nila na parang magkaibigan lang sila. Sinusubukan niyang mag-aral at makapagtapos para makamit ang kanyang mga pangarap ngunit dahil sa layo na halos isang daang kilometro mula sa kanilang bahay patungo sa religious boarding school na kanyang pinapasukan, ang Tunda Two Mustafa Islamic National Secondary School, napilitan siyang tumira sa dormitoryo nito. Isang mahirap at malungkot na desisyon ang mapag-isa at malayo sa kanyang mga magulang ngunit tinanggap niya ito nang buong lalo para sa kanyang mga ambisyon sa buhay. Sa isang video na lumabas, ipinahayag niya ang kanyang kagalakan sa pagtira sa dorm na iyon nung una.

Sinabi niya na nagiging mas disiplinado siya at mas independent sa buhay. Natutunan din niyang i-manage ang kanyang oras at mag-focus sa kanyang mga aralin sa paaralan. Masaya ang kanyang mga magulang at sinumang makakapanood nito ay iisipin din na si Zara ay nakatira sa paraiso. Ngunit lahat ng ito ay magiging kabaligtaran dahil dito sa dormitoryong ito matatapos ang kanyang buhay sa isang napakatragikong paraan. Noong gabi ng Hulyo labing-anim, dalawang libo dalawampu’t lima, normal ang loob ng dorm nang sumapit ang alas-tres ng madaling araw bilang bahagi ng kanilang routine na pagdarasal, kailangang gumising ang mga estudyanteng nakatira dito.

Upang magdasal. Ang sandaling iyon ay malamig at ang kadiliman ay tahimik pa. Ngunit pagkatapos ng isang oras, isang kakila-kilabot na eksena ang nagulantang sa kanila. Nakita ng ilan ang katawan ni Zara na nakahandusay at walang malay sa drainage sa kanang bahagi ng gusali ng dormitoryo ng mga babae. Sinubukan nilang isugod siya sa Queen Elizabeth Hospital sa Kota Kinabalu kahit na mahina na ang kanyang katawan.

Pagkatapos noon, tinawag ang pulisya upang mag-imbestiga. Nang dumating ang mga pulis sa lugar, doon pa lamang nalaman ng mga magulang ni Zara ang nangyari sa kanya. Ayon sa nagsuring doktor, isiniwalat ng kanyang mga natuklasan na si Zara ay nagtamo ng napakaseryosong pinsala sa mga internal na organo. Nabali ang kanyang mga braso at binti.

Ang kanyang utak ay hindi na gumagana, kaya siya ay nasa comatose na kondisyon. Ngunit ang kanyang mga magulang, lalo na ang kanyang ina, ay nadurog ang puso nang malaman ang nangyari sa kanya. Tila bawat minutong hinintay nilang magising si Zara ay parang isang taon. Sigurado na ang lahat kaya umasa na lamang sila sa isang himala para sa isang ina. Napakasakit na makita ang kanyang tanging anak na nakahiga sa ospital na walang malay habang ang mga tubo at life machine ay nakakabit ngunit hindi ito nagtagal dahil kinabukasan ay ipinagtapat sa kanya ng doktor na wala na silang magagawa sa brain dead na kondisyon ni Zara at magpapahirap lamang ito sa sitwasyon at lalong magpapahirap sa kanya kung ipipilit nilang buhayin pa siya. Kaya kahit napakasakit para sa mga nagmamahal sa kanya, nagpasya ang kanyang ina na tuluyang bitawan ang kanyang natitirang pag-asa. Pangalawa, ito ay isang napakahirap na desisyon para sa isang ina ngunit iyon lamang ang paraan para ang kanyang anak ay lumaya sa pisikal na pagdurusa dahil sa kanyang pahintulot, tuluyang tinanggal ng doktor ang life machine sa kanyang katawan.

Pangatlo, idineklara siyang patay ngunit ang sandaling iyon ng kanyang kamatayan ay simula pa lamang ng isang mahabang laban upang malaman ang katotohanan sa likod ng nangyari sa kanya. Kinabukasan, agad na inilibing si Zara sa kanilang bayan. Walang isinagawang autopsy at hindi nagsagawa ng maayos na imbestigasyon ang pulisya. Sa wakas, agad silang naglabas ng ulat na nagsasabing namatay siya dahil sa pagkahulog mula sa ikatlong palapag ng gusali ng kanilang dormitoryo. Para sa pamilya ni Zara at sa mga nagmamahal sa kanya, ang ulat na ito ay minadali at ang mas masakit pa ay pinalalabas nila.

Na tila ba nagpakamatay ang bata ngunit hindi nila ito matanggap dahil kilala nila si Zara, siya ay isang masayahing bata, positibo sa buhay at walang mga palatandaan ng depresyon o anumang indikasyon na gagawin niya ito sa kanyang sarili. Hinala nila na ang hindi pagsasagawa ng autopsy at mabilis na paglalabas ng mga natuklasan ay isa ring paraan upang pagtakpan ang tunay na nangyari o maaaring mayroong makapangyarihang tao sa likod nito na kumokontrol upang manipulahin ang imbestigasyon.

Noong Agosto uno, dalawang libo dalawampu’t lima lamang, pagkatapos ng mga araw ng pagluluksa, tuluyang bumasag ng katahimikan ang ina ni Zara. Naghain siyang muli ng bagong police report upang hamunin ang naunang ulat. Pangalawa, hindi siya maaaring manatiling tahimik tungkol sa nakababahalang ebidensya na nakita niya nang paliguan niya ang katawan ng kanyang anak sa araw ng libing nito.

Sinabi niya sa ulat na may napansin siyang hindi pangkaraniwang mga galos sa likod nito. Para sa kanya, hindi normal na makuha iyon mula sa pagkahulog. Pagkatapos, nang tingnan niya ito, mukhang binugbog siya o may ginamit na bagay upang markahan ang kanyang likod dito na pumasok sa kanilang isipan na maaaring dahil doon o tinulak ang kanyang anak kaya nahulog. Parang isang bombang sumabog ang kanyang rebelasyon, tila ang mga markang iyon ay huling habilin o mensahe ni Zara sa kanyang ina upang malaman ang buong katotohanan sa likod ng kanyang kamatayan ngunit iyon ang unang ebidensya na kanyang ipinaglaban.

Kumuha siya ng mga abogado at sa tulong nila ay ipinarating niya kung bakit hindi niya ito agad isiniwalat nung una ngunit dahil sa sobrang pagkagulantang sa lahat at sa malalim na pagdaramdam sa pagpanaw ng kanyang anak ay hindi siya makapag-isip nang maayos sa sandaling iyon. Ang isa pang itinuro ng ina ay noong namatay si Zara sa ospital, ibinigay sa kanya ang mga damit na suot nito na sa katunayan ay isang mahalagang piraso ng ebidensya na dapat ay napanatili nang maayos upang makakuha ng anumang bakas o senyales kung sino ang posibleng gumawa nito o nagtulak sa kanya kaya hindi nila maiwasang isipin.

Na sinadya niyang gawin iyon upang sirain ang ebidensya o magkaroon ng mga lapses sa imbestigasyon. Bukod sa mga galos na napansin niya sa katawan ng kanyang anak, nagbigay siya ng mas matibay na ebidensya. Ito ang recorded na pag-uusap nila ni Zara bago nangyari ang trahedya. Sa recording, maririnig ang nag-aalalang boses ni Zara na nagrereklamo tungkol sa madalas na pambu-bully at pananakot ng kanyang mga senior.

Ang pangalawa, isa sa kanyang mga senior na may initials na KM, ay pinagbantaan siya gamit ang katutubong dayalekto. Sinabi ni KM kay Zara na kapag hinawakan kita, dudugo ka. Hindi na ito simpleng pambu-bully lang, kundi isang malinaw na banta sa kanya. Gayunpaman, ang recording na ito ay nagpapakita lamang ng tunay na sitwasyong pinagdadaanan ni Zara sa kanyang dorm. Nung una, akala ng kanyang ina ay katuwaan lang ito para sa kanyang anak, ngunit sinabi niya sa kanilang pag-uusap na parang wala siya sa paaralan kundi nasa isang gladiator arena kung saan ang kanyang mga senior ang batas o malakas at ang mga bagong dating ay minamaliit.

At mga tagasunod lamang. Sa iba pang mga bagay, inamin ni Zara sa kanyang ina na nakaranas siya hindi lamang ng mga banta o pambu-bully mula kay KM, kundi pati na rin ng pangingikil (extortion). Madalas siyang nawawalan ng pera dahil pinipilit din siyang ilibre o pakainin si KM at ang mga kaibigan nito, kahit na gabi na. Palagi rin siyang inuutusan na kumuha lamang ng mainit na tubig para sa grupo ni KM.

Binanggit din sa huling bahagi ng ulat na may isa pang pagkakataon na hinarap si Zara ng kanyang roommate, pagkatapos ay isiniwalat din ng ina na ilang araw bago nawala ang kanyang anak, natatakot siyang ikuwento muli ang nangyari dahil may mga senior daw na hindi masaya o galit sa kanya. May isang pagkakataon na pinaalalahanan siya ng isang kaibigan dahil hindi siya nagdasal sa oras ng kanilang panalangin.

Dahil nag-aalala ang ina ni Zara sa kanyang kaligtasan, pumunta siya sa kanilang paaralan upang ilipat siya sa ibang paaralan. Gayunpaman, nang dumating siya, hindi pumayag si Zara. Pinili niyang manatili dahil ayaw niyang biguin ang kanyang mga magulang, bagkus gusto niyang magpatuloy dito at makamit ang kanyang mga pangarap. Higit sa lahat, gusto niyang patunayan sa mga nambu-bully sa kanya na hindi siya mahina at hindi talunan.

Dahil sa nangyari sa kanyang anak, nakaramdam si Norida ng matinding pagkakasala kung bakit hindi niya ito pinilit na lumipat na lamang ng paaralan. Mabuti na lang at hindi sana ito nangyari sa kanya. Malinaw sa kanyang isiniwalat na posibleng mula sa simpleng pambu-bully, pananakot, at pangingikil ng pera, umabot ito sa punto na pisikal siyang inabuso at ang huling bagay ay buhay si Zara.

Ang resulta ng lahat ng ito ay napatunayan din sa nilalaman ng limampu’t isang pahinang diary ni Zara na nakuha ng isang guro sa paaralan at kalaunan ay ibinigay sa pulisya. Idinedetalye nito ang pambu-bully at mga alegasyon ng komprontasyon laban sa kanya. Nakasaad din na naghain siya ng pormal na reklamo sa paaralan ngunit binalewala ang kanyang reklamo.

Ngunit nakapagtataka dahil kahit marami ang gising nang madaling araw na iyon, walang nagsabi na may narinig silang anumang sigaw o hiyaw. Dahil dito ay lalo itong naging kahina-hinala dahil ang lugar kung saan natagpuan ang katawan ni Zara ay malayo pa rin sa abot ng CCTV. Isang katotohanan na tila itinatago o pinagtatakpan ng mga nasa dormitoryong iyon.

Ang mga obserbasyong ito ay mabilis na nakarating sa publiko. Marami ang kumbinsido na may nangyaring foul play dahil kasama ang pamilya ni Zara, nanawagan sila para sa isang masusing imbestigasyon, lalo na ang pagsasagawa ng autopsy o post mortem examination. Sa gitna ng mainit na debate sa kasong ito, isang malabong CCTV footage ang nag-viral sa TikTok. Ito ay isang recorded video ng pambu-bully na pinaniniwalaan nilang si Zara, bagaman hindi ito kumpirmado at ang kanilang mga mukha ay sadyang pinalabo, sapat na ito upang lalong mag-alab ang damdamin ng mga tao.

Kailangan nilang makumbinsi sa kung ano talaga ang kanyang pinagdadaanan at tinitiis sa paaralan araw-araw. Video lang ito, pero para sa kanila, ebidensya ito ng iba pang mga insidente ng pambu-bully na hindi nadokumento. Naniniwala rin sila na hindi ito kaso ng pagkitil sa sariling buhay kundi ng sadyang pagpatay sa kanya. Isang post ang nag-viral sa social media, na nagsasabing dahil sa pambu-bully ng mga kaklase ni Zara, inilagay siya sa isang automatic washing machine, na siyang sanhi ng kanyang kamatayan, at saka pa lamang inilipat sa lugar kung saan siya natagpuan dahil ang laundry area ay napakalapit sa lokasyong ito. Kalaunan ay nalaman na isang guro sa sekondarya ang nagpakalat ng balitang ito, maging dito sa ating bansa, at marami ang nagbahagi tungkol sa washing machine, ngunit ito ay pekeng balita lamang, kaya ang nasabing guro ay naharap sa kasong may parusang apat na taong pagkabilanggo at multa.

Ang unang lumabas sa social media ay ang napakainit na tsismis na sa araw na natagpuang walang malay si Zara, tatlong senior na estudyante ang biglang lumipat ng paaralan nang walang sapat na dahilan, ang tatlong babaeng estudyanteng ito ay kilala sa mga pangalang parehong gay at lesbian, nakapagdududa at mahirap isipin na nagkataon lang ito, hindi nila maalis sa kanilang isipan na ang tatlong ito ay maaaring may ginawa o may kinalaman sa pagkamatay ni Zara dahil lumabas ang kanilang mga pangalan, ang galit ng mga tao ay napunta sa kanila, ang batikos na natanggap nila ay ang pampublikong teorya na inilipat sila ng kanilang mga pamilya upang maiwasan ang kaso o anumang imbestigasyon. Ngunit sino ang mga batang ito at ano ang tunay na background ng kanilang pamilya? Bakit ganoon na lang kung pinoprotektahan sila ng mga pulis at mga tao, dapat ay may ginawa sila upang ibunyag ang tunay na nangyari, ngunit magugulat kayo dahil nalaman ng mga netizen na ang mga batang ito ay mga anak ng mga sikat at maimpluwensyang tao sa Malaysia, tinatawag silang mga VIP children sa kanilang paaralan, kaya narealize ng mga tao kung bakit ganoon ang pagtatakip sa kung ano talaga ang nangyari, ang katahimikan ng paaralan o sinumang nakasaksi nito, ang hindi pagpansin sa ebidensya at ang hindi pagsasagawa ng autopsy, kumbinsido sila na may malaking sabwatan na nangyari sa mga awtoridad at sa pamilya ng mga batang ito upang maiwasan ang mga kaso ng pagpatay. Sa isang post ng isang nagpakilalang Muhammad Shazwan, sinabi niya na si Kakdedeng ang huling nakitang kasama ni Zara at matapos mangyari ang insidente, bigla siyang nawala sa dorm.

Kahit walang kumpirmasyon sa sinabi niya, sa mata ng publiko, si Kakdedeng ang naging pangunahing suspek dahil sa kanyang kalagayan sa buhay at ang koneksyon ng kanyang pangalan kay Zara. Hindi pa rin maiwasan ng mga tao ang mag-speculate. Ngayon, lumabas din ang isang pekeng balita sa paaralan na matapos mahulog si Zara mula sa gusali, isang estudyante ang sumigaw sa kapwa estudyante at nagsabi, “Ikaw ay isang mamamatay-tao.” Kung totoo ito, ibig sabihin ay may nakasaksi sa insidente, sir. At kung bakit hindi siya lumabas o nagsalita ay hindi na nakakagulat. Marami ang nag-isip na dahil sa impluwensya ng pamilya ng mga batang sangkot, posibleng maging ang saksing iyon ay pinatahimik o tinakot na huwag magsalita. Sir, walang nangahas na lumabas upang tumestigo sa lahat ng mga naroroon.

Ayon sa balita, maging ang ina ni Zara, sa pamamagitan ng kanyang abogado, ay tumangging iugnay at pangalanan ang mga VIP children na maaaring may kinalaman sa pagkamatay ng kanilang anak, kaya hindi mapigilan ng mga nag-aalalang mamamayan ang magalit, dahil ang pamilya ay maaaring na-pressure na magsalita tungkol sa mga sangkot.

Ito ay nagdulot ng pag-aalala, kawalan ng tiwala sa sistema at transparency. Nararamdaman nila na parang walang patutunguhan ang lahat at ang kaso ni Zara ay maaari lamang balewalain. Ngunit hindi mapigilan ng mga tao ang kanilang galit at frustrasyon. Nararamdaman nila na hindi sila pinakikinggan ng gobyerno, kaya lumabas sila sa kalsada upang iparinig ang kanilang mga boses.

Pangalawa, para sa kanila, hindi lang ito laban kay Zara at sa kanyang pamilya, kundi laban ito sa sistema ng mga tao na baluktot at hindi patas. Pangalawa, ang mga VIP children ay simbolo ng kayabangan at hindi pagkakapantay-pantay sa lipunan. Pangalawa, parang dito lang sa ating bansa, sabi nila kapag mayaman ang sangkot, mabagal ang takbo ng kaso, pero kapag mahirap ang sangkot, nakukulong agad at mabilis ang hatol.

Pangalawa, ito ay humantong sa isang malawakang mapayapang protest rally at prayer vigil na idinaos ng mga mamamayan ng Sabah at iba pang bahagi ng Malaysia. Libu-libong tao ang nagtipon sa Harbor Square mula sa iba’t ibang antas ng buhay, pangalawang magulang, estudyante, lalaki o babae, propesyonal o hindi, lahat ay nagsama-sama dala ang kanilang mga placard, sama-sama silang nagdasal at sumigaw ng isang bagay: katarungan para kay Zara at itigil ang pambu-bully kay Zara.

Sa social media, mabilis na kumalat at nag-viral ang hashtag justice for Zara, ngunit hindi lamang sa kanila kundi pati na rin sa ibang bansa sa Pilipinas. Maraming mga post sa social media ang kumalat din na humihingi ng kanilang suporta dahil ang kaso ni Zara ay isang realidad na patuloy na nangyayari sa ating bansa. Dahil sa pressure mula sa nagkakaisang mga mamamayan, ang Malaysian attorney general ay naglabas ng opisyal na pahayag noong Agosto 6, 2020.

Iniutos ni Jesus sa pulisya na hukayin (exhume) ang katawan na inilibing para sa pagsusuri. Gayunpaman, ito ay alinsunod din sa kahilingan ng pamilya ni Zara at ng kanilang mga abogado. Para sa ina ni Zara, mabigat ito sa kanilang kalooban dahil tila muling mabubuksan ang sugat sa kanilang mga puso dahil sa pagkawala ng kanilang anak, ngunit alam nilang kailangan nilang gawin ito upang maging boses ng isang katawan na pilit na pinatahimik at dahil sa walang humpay na protesta ay sa wakas ay nakuha ang atensyon ng pinakamataas na pinuno ng bansa, ang Prime Minister na si Anwar Ibrahim. Iniutos niya sa police chief at attorney general na magsagawa ng patas, maayos at transparent na imbestigasyon. Tiniyak niya na walang sinuman ang paprotektahan. Walang makapangyarihang tao ang nasa likod nito. Gayunpaman, bahagyang kumalma ang emosyon ng mga tao sa sinabi ng kanilang prime minister. Gayunpaman, nanatili silang mapagmatyag sa magiging resulta ng kaso.

Matapos isagawa ang exhumation at dinala ang katawan ni Zara sa Queen Elizabeth Hospital Forensic Laboratory upang magsagawa ng autopsy examination. Bukod sa pamilya ni Zara at forensic personnel, maraming tao at media personnel ang nagpunta sa labas ng ospital. Gayunpaman, pagkalipas ng ilang oras na pagsusuri, ang mga resulta ay naging consistent sa kanilang mga natuklasan, na nagpapahiwatig na namatay siya dahil sa malubhang pinsalang dulot ng pagkahulog mula sa isang gusali.

Pinabulaanan din nito ang tsismis na ikinalat ng isang guro na namatay siya dahil sa washing machine, ngunit hindi pa alam kung may tumulak sa kanya o may pumalo sa kanya bago siya inihulog mula sa ikatlong palapag. Kasunod ng pagsusuring ito, tinanong ang buong paaralan, na umabot sa halos isang daan at siyamnapu’t lima na posibleng saksi ang ininterbyu sa loob at labas ng paaralan at nang lumabas ang resulta, opisyal na inihayag ng mga awtoridad na limang babaeng estudyante ang kinasuhan sa juvenile court nitong nakaraang Agosto 20 kaugnay ng pambu-bully kay Zara. Pangalawa, kung mapapatunayan sa korte, maaari lamang silang makulong ng isang taon. Pangatlo, bagaman ang kaso ay limitado sa molestation at hindi ang pagpatay mismo, malinaw na may pag-unlad sa hustisya. Pangatlo, ngunit dahil mga menor de edad ang sangkot, ang pagdinig ay magiging pribado at closed door sa mga darating na buwan.

At hindi titigil ang mga awtoridad sa pagtuklas kung sadyang pinatay nga ba ang bata. Ang kaso ni Zara ay isa pang matibay na patunay ng tunay na sistemang umiiral maging dito sa ating bansa. Ito ay isang mahigpit na paalala sa atin, lalo na sa mga magulang, na maging sensitibo sa pakikinig sa mga reklamo at hinaing ng ating mga anak sa paaralan. Salamat. Pangalawa, dapat maging ligtas ang mga paaralan para sa kanila, ngunit kung minsan ay nangyayari pa rin ang mga trahedya dito.

Ang pambu-bully ay isang seryosong banta sa kanila. Kung pipiliin nilang itago o kung babalewalain mo ito, ang iyong buhay ang maaaring maging kapalit, tulad ng nangyari sa kanya. Pangatlo, maraming buhay ang nawala dahil sa mga insidenteng tulad nito. Ang ilan ay depressed, nawawalan sila ng gana sa pag-aaral, naospital, at ang malalala gaya ni Zara ay nawalan ng buhay kamakailan.

Mayroon ding estudyante na namatay dito sa ating bansa matapos saktan ng mga kapwa estudyante. Sana ay magsilbing aral ito sa ating lahat. Mabuting bata siya. Payapa na si Zara, ngunit iyon ang araw.